Hạt xơ dây thanh quản: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Hạt xơ dây thanh là một hiện tượng xảy ra ở rất nhiều đối tượng. Bệnh này khiến người mắc vô cùng khó chịu vì cổ họng luôn có cảm giác vướng mắc. Bệnh này có thể gây biến chứng vì thế nên điều trị sớm và an toàn. Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị là điều mà bạn cần tìm hiểu về bệnh hạt xơ dây thanh quản.

Hạt xơ dây thanh quản là bệnh gì ?

Hạt xơ dây thanh quản là những hạt có dạng khối nhỏ, mọc đối xứng ở giữa ⅓ trước và ⅓  giữa dây thanh hai bên. Những hạt này phát triển là do nếp gấp thanh quản trên dây thanh bị sưng lên. Khi các vết sưng không biến mất thì sự kích ứng có thể hình thành các khối u cứng đó chính là hạt xơ ở dây thanh quản.

Như bạn đã biết thanh quản là một bộ phận hết sức quan trọng trong vùng hầu họng. Bộ phận này giúp con người có thể sử dụng giọng nói với những mức độ khác nhau. Bạn có thể thì thầm, nói chuyện, hát, la hét.

Đây còn là một trong những phần quan trọng của hệ hô hấp. Có thanh quản thì cơ thể sẽ hạn chế được sự xâm nhập của vi khuẩn vào đường thở. Chính vì thế hạt xơ dây thanh sẽ khiến cho cuộc sống của con người bị ảnh hưởng và cũng có thể gây nhiều biến chứng khác.

Hạt xơ dây thanh quản có dạng khối nhỏ mọc đối xứng hai bên thanh quản

Nguyên nhân gây hạt xơ dây thanh quản

Nguyên nhân gây hạt xơ dây thanh quản rất đa dạng. Tuy nhiên chủ yếu những hạt xơ này được hình thành do các nguyên nhân chủ yếu sau đây:

Nguyên nhân khách quan gây nên hạt xơ dây thanh quản

Có rất nhiều nguyên nhân khách quan gây ra hạt xơ dây thanh quản. Bạn hoàn toàn có thể hạn chế được bệnh nếu tìm hiểu một cách chi tiết các nguyên nhân này:

Người bị viêm thanh quản cấp không được điều trị đúng cách

Viêm thanh quản cấp không phải là một bệnh nguy hiểm thậm chí bệnh này có thể chữa trị một cách nhanh chóng và không kéo dài quá 3 tuần. Những triệu chứng của chúng không nguy hiểm chỉ ảnh hưởng một chút đến cuộc sống của người mắc.

Tuy nhiên nếu không điều trị dứt điểm thì bệnh có thể phát triển thành các thể mãn tính và một trong những thể mãn tính đó là viêm thanh quản hạt. Nghĩa là trên bờ tự do của dây thanh quản sẽ xuất hiện nhiều u xơ nhỏ gọi là hạt xơ dây thanh quản.

Sống trong môi trường ô nhiễm

Việc sống trong môi trường ô nhiễm cũng là một trong những nguyên nhân khiến con người bị hạt xơ dây thanh cao hơn. Việc tiếp xúc với bụi bẩn, hóa chất độc hại, … trong bầu không khí ô nhiễm trong một thời gian dài sẽ khiến thanh quản dễ bị tổn thương. Khi thanh quản bị tổn thương thì rất dễ hình thành nên các hạt xơ ở dây thanh.

Sử dụng các đồ uống, thực phẩm gây kích thích trong thời gian dài

Những thói quen sử dụng chất kích thích như rượu bia, đồ uống có cồn hay các thức ăn đồ uống cay nóng… cũng là nguyên nhân gây hạt xơ dây thanh. Bởi những đồ uống và đồ ăn cay nóng này có chứa nhiều chất gây tổn thương và tăng nguy cơ dẫn đến hạt xơ dây thanh.

Sử dụng rượu bia quá nhiều cũng là nguyên nhân gây hạt xơ dây thanh quản
Sử dụng rượu bia quá nhiều cũng là nguyên nhân gây hạt xơ dây thanh quản

Nguyên nhân chủ quan khiến bạn dễ mắc bệnh hạt xơ dây thanh quản

Hạt xơ dây thanh quản cũng có thể hình thành do những nguyên nhân chủ quan như sau:

Sử dụng âm thanh quá độ hoặc không đúng trong thời gian dài

Những người mắc hạt xơ dây thanh do nguyên nhân này chiếm tỷ lệ khá cao. Đó là những người làm công việc như ca sĩ, diễn viên, giáo viên, phát thanh viên…Do đặc thù nghề nghiệp phải dùng tiếng nói nhiều, nói lớn. Những hoạt động này được thực hiện trong một thời gian quá lâu hoặc quá thường xuyên, hoặc thực hiện không đúng kỹ thuật sẽ khiến dây thanh dần hình thành các hạt xơ. Trong trường hợp này phụ nữ thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới.

Do bệnh lý hô hấp

Những bệnh lý viêm đường hô hấp trên không được điều trị dứt điểm cũng có thể gây hạt xơ dây thanh. Bởi những vùng hô hấp trên có liên kết trực tiếp với vùng thanh quản. Khi bị viêm nhiễm vùng hô hấp trên vi khuẩn, virus có thể lây lan xuống dưới và khiến dây thanh bị tổn thương dễ dàng gây viêm nhiễm và có thể phát triển thành hạt xơ dây thanh.

Triệu chứng của bệnh hạt xơ dây thanh quản

Khi hình thành hạt xơ trong vùng thanh quản bệnh nhân sẽ có những triệu chứng cụ thể như sau. Bạn hoàn toàn có thể nhận ra và đến các cơ sở điều trị một cách kịp thời:

Triệu chứng toàn thân

Hạt xơ dây thanh quản có thể  khiến người bệnh có triệu chứng sốt cao. Đây có thể là triệu chứng khi thanh quản bị tổn thương. Ngoài triệu chứng sốt cao trên 39 độ người bệnh còn có hiện tượng chảy nước mũi. Những triệu chứng này khiến người bệnh cảm thấy khó chịu, người mệt mỏi.

Triệu chứng cơ năng

Một số triệu chứng cơ năng rất dễ nhận ra của việc hình thành hạt xơ trong dây thanh quản là:

+ Khàn giọng

Đây là triệu chứng rất rõ ràng của những người bị mắc hạt xơ dây thanh quản. Khàn tiếng chủ yếu là do hai dây thanh không khép kín được khi phát âm, hạt xơ có thể khiến dây thanh rung không đều khi phát âm. Và mức độ khàn tiếng của bệnh nhân tùy thuộc vào kích thước hạt xơ. Khàn tiếng lúc đầu chỉ xuất hiện khi nói nhiều, mệt, sau đó xuất hiện thường xuyên hơn.

Hạt xơ dây thanh quản gây khàn tiếng cho bệnh nhân
Hạt xơ dây thanh quản gây khàn tiếng cho bệnh nhân

+ Ho

Khi bị hạt xơ dây thanh bệnh nhân ban đầu sẽ có tình trạng ho khan kèm theo ngứa rát. Tuy nhiên chỉ sau vài ngày vùng thanh quản tăng tiết dịch nhầy bệnh nhân sẽ chuyển sang ho có đờm. Cũng có trường hợp bệnh nhân còn ho ra đờm có kèm theo máu.

Triệu chứng thực thể của hạt xơ dây thanh quản

Những triệu chứng thực thể để kết luận bệnh nhân bị hạt xơ dây thanh quản sẽ được nhìn thấy khi tiến hành soi thanh quản. Cụ thể là:

+ Dây thanh bị thương tổn ở mức độ nhẹ, có thể nhìn thấy xung huyết đỏ, mạch máu dưới dây thanh giãn làm toàn bộ dây thanh đỏ

+ Trên dây thanh chất nhầy sẽ đọng lại ở một số điểm cố định, cụ thể là điểm giữa phần ba trước và phần ba giữa của dây thanh. Nếu bệnh nhân ho thì chất nhầy có thể sẽ mất đi và khi soi thanh quản sẽ thấy những vị trí trên bị sung huyết.

+ Triệu chứng có thể nhận biết hạt xơ dây thanh dễ dàng nhất đó chính các u xơ nhỏ mọc đối xứng hoặc gần đối xứng 2 bên. Hạt xơ thường có chân rộng và nhìn giống như một khối gắn lỏng lẻo trên mép dây thanh. Những hạt này có màu giống với mép tự do dây thanh.

Biến chứng, hậu quả của bệnh hạt xơ dây thanh quản

Hạt xơ dây thanh quản là một tổn thương lành tính tuy nhiên nếu không được điều trị thì bệnh cũng có thể gây một số biến chứng như:

Biến chứng ảnh hưởng đến giao tiếp và chất lượng cuộc sống

Hạt xơ dây thanh xuất hiện trong thời gian dài mà không được điều trị sẽ có thể lớn dần lên và gây ảnh hưởng đến cuộc sống:

Khàn giọng

Giọng nói của bệnh nhân sẽ bị thay đổi rõ rệt. Sau này các triệu chứng khàn tiếng sẽ xuất hiện liên tục và kéo dài, người bệnh không thể hát, nói to hoặc lên cao giọng. Rất nhiều người làm việc thường xuyên sử dụng giọng nói sẽ có hiệu quả công việc kém hơn và có thể phải bỏ nghề.

Mất tiếng

Khi bệnh hạt xơ dây thanh phát triển khiến tình trạng khản tiếng kéo dài thì người bệnh có nguy cơ bị mất giọng hoàn toàn. Tình trạng này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến giao tiếp, công việc, học tập và cuộc sống.

Hạt xơ dây thanh quản phát triển có thể gây mất tiếng cho bệnh nhân
Hạt xơ dây thanh quản phát triển có thể gây mất tiếng cho bệnh nhân

Biến chứng gần của hạt xơ dây thanh quản

Bệnh còn có những biến chứng gần ở vùng hầu họng như:

Có máu trong đờm, cổ mọc hạch

Tổn thương thanh quản của hạt xơ dây thanh quản có thể còn biến chuyển nặng nề. Ở một số người bệnh có xuất hiện tình trạng máu dính trong đờm, cổ mọc nhiều hạch.

Sưng họng

Khi hạt xơ dây thanh quản to dần lên bệnh nhân sẽ xuất hiện triệu chứng sưng họng. Lúc này bệnh nhân sẽ có cảm giác đau khi nuốt thức ăn hay giao tiếp.

Những biến chứng nguy hiểm của hạt xơ dây thanh quản

Hạt xơ dây thanh quản không chỉ khiến cuộc sống, giao tiếp, công việc của người bệnh bị ảnh hưởng mà còn có thể khiến họ đối mặt với nhiều biến chứng gây hại cho sức khỏe như polyp thanh quản, biến chứng đường thở, u nhú và xuất huyết thanh quản…

Cách chữa, phòng hạt xơ dây thanh quản

Hạt xơ dây thanh quản tuy là một bệnh lành tính tuy nhiên nếu không chữa trị thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của người mắc

Cách điều trị bệnh hạt xơ dây thanh quản

Hạt xơ dây thanh quản hoàn toàn có thể điều trị được bằng các phương pháp Đông Y, Tây Y. Sau đây sẽ là những thông tin chi tiết về cách điều trị:

Điều trị bằng Tây Y

Khi có dấu hiệu bệnh nếu bạn đến các cơ sở điều trị sẽ được bác sĩ chẩn đoán đưa ra phác đồ điều trị thích hợp

+ Điều trị nội khoa:

Việc điều trị nội khoa sẽ được thực hiện khi kích thước hạt xơ nhỏ. Đầu tiên bác sĩ sẽ đưa ra lời khuyên cho bệnh nhân đó là hạn chế sử dụng giọng nói để tránh thanh quản bị tổn thương thêm. Thêm vào đó không nên uống nước lạnh, hút thuốc, uống rượu bia, đề phòng khô họng bằng cách uống nhiều nước…

Đồng thời bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân sử dụng một số nhóm thuốc chống viêm, kháng sinh, súc họng bằng nước muối để làm giảm đi triệu chứng của hạt xơ.

Bác sĩ sẽ chỉ định dùng một số loại thuốc khi hạt xơ dây thanh quản có kích thước nhỏ
Bác sĩ sẽ chỉ định dùng một số loại thuốc khi hạt xơ dây thanh quản có kích thước nhỏ

+ Điều trị ngoại khoa

Trong trường hợp hạt xơ có kích thước lớn, ảnh hưởng đến việc phát âm, bác sĩ thường chỉ định cho bệnh nhân phẫu thuật nội soi bóc tách, trả lại sự rung động mềm mại của dây thanh. Sau phẫu thuật bệnh nhân cần hạn chế nói trong một thời gian dài để thanh quản được hồi phục. Trong trường hợp phải nói nhiều bệnh nhân nên sử dụng các thiết bị trợ âm giúp khuếch đại âm thanh.

Sau điều trị bác sĩ cũng đưa ra phương pháp luyện âm. Đây là phương pháp điều trị giúp cải thiện giọng nói và bảo vệ thanh quản cho người bệnh. Việc tập luyện này cần phải có sự kiên trì và giám sát của các chuyên gia.

Điều trị bằng Đông Y

Ngoài phương pháp Tây Y bệnh nhân có thể sử dụng một số bài thuốc Đông Y để điều trị triệu chứng của hạt xơ dây thanh quản. Có một bài thuốc được nhiều người áp dụng để điều trị khàn tiếng đó là: sa sâm 12g, huyền sâm 10g, bạch quả 10g, câu kỷ tử 10g, núc nác 6g, mạch môn đông 10g, bạc hà 10g, đan bì 10g, sinh cam thảo 10g. Có thể dùng la hán 1/2 quả, đười ươi 3-4 quả.

Tất cả các vị thuốc trên tạo thành một thang, sắc với nước đến khi cô đặc. Sau đó lấy nước thuốc rót ra ngậm ở miệng khoảng 5 – 10 phút rồi nuốt. Ngày dùng 3 -4 lần một thời gian sẽ bớt triệu chứng khàn tiếng

Ngoài ra bạn có thể sử dụng 10 – 15g lá húng chanh sắc với nước uống hoặc giã lấy nước uống. Dùng một thời gian sẽ có tác dụng hỗ trợ điều trị rất tốt triệu chứng khàn tiếng.

Có thể dùng lá húng chanh để hỗ trợ điều trị khàn tiếng 
Có thể dùng lá húng chanh để hỗ trợ điều trị khàn tiếng

Biện pháp phòng bệnh hạt xơ dây thanh quản

Hạt xơ dây thanh tuy có thể điều trị nhưng lại ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống. Vì thế ngay từ bây giờ bạn hãy phòng bệnh cho cả gia đình bằng cách:

+ Hạn chế nói nhiều, nói to, nói liên tục. Nếu bạn làm nghề nghiệp cần sử dụng giọng nói thì thay vì nói trực tiếp hãy sử dụng các thiết bị hỗ trợ âm thanh để giảm thiểu lượng âm thanh phát ra từ thanh quản.

+ Nên thực hiện một chế độ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng để góp phần tăng sức đề kháng cho cả gia đình. Chế độ ăn nhiều rau quả, nước ép trái cây tươi… sẽ là lựa chọn hoàn hảo cho những người có công việc đặc thù phải thường xuyên nói nhiều. Bạn cũng nên hạn chế những thực phẩm khô, đồ uống chứa cồn, chứa ga, đồ ăn quá lạnh…

+ Khi có các bệnh liên quan đến thanh quản cần điều trị tận gốc.

Điều trị dứt điểm các bệnh thanh quản để phòng ngừa hạt xơ dây thanh quản
Điều trị dứt điểm các bệnh thanh quản để phòng ngừa hạt xơ dây thanh quản

+ Giữ gìn vệ sinh cho vùng thanh quản và mũi họng bằng cách sử dụng khẩu trang và các nước súc miệng chuyên dụng.

Hạt xơ dây thanh quản đang ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của nhiều người. Vì thế ngay từ bây giờ hãy trang bị đầy đủ kiến thức về bệnh này và có cách thức phòng bệnh cho gia đình.

Nếu bạn còn điều gì thắc mắc về bệnh hạt xơ dây thanh quản hoặc các bệnh về đường hô hấp khác như: viêm họng cấp, viêm amidan…Hãy liên hệ đến số hotline (028) 7300 1608. Các chuyên gia sẽ cho bạn những kiến thức bổ ích về chăm sóc sức khỏe cho gia đình.