Phù nề thanh quản: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Thanh quản là một bộ phận rất quan trọng trong vùng hầu họng. Bộ phận này giúp chúng ta phát âm và bảo vệ đường thở. Tuy nhiên vì một nguyên nhân nào đó gây ra hiện tượng phù nề thanh quản. Và khi mắc bệnh này mọi người sẽ rất lo lắng và muốn tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị. Những thông tin này sẽ có đầy đủ trong bài viết sau đây.

Phù nề thanh quản là bệnh gì ?

Trong vùng hầu họng có một bộ phận đóng vai trò rất quan trọng trong bảo vệ đường thở và phát âm đó là thanh quản.  Bộ phần này nằm ngay ở trước thanh hầu, từ đốt sống C3 đến C6, nối hầu với khí quản. Thanh quản có hình ống thắt eo ở đoạn giữa và dang rộng ở hai đầu. Chỗ hẹp nhất giữa 2 dây thanh gọi là thanh môn, phía dưới hạ thanh môn có tổ chức liên kết dưới niêm mạc.

Khi phần niêm mạc thanh quản bị tổn thương thì dây thanh quản sẽ nhanh chóng bị sưng phồng rồi dẫn đến phù nề. Phù nề thanh quản dẫn đến hiện tượng khàn tiếng, mất tiếng. Nếu xem nhẹ không điều trị hoặc điều trị không đúng cách thì hiện tượng này sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

Phù nề thanh quản là một hiện tượng phổ biến gây khàn tiếng, mất tiếng
Phù nề thanh quản là một hiện tượng phổ biến gây khàn tiếng, mất tiếng

Nguyên nhân của bệnh phù nề thanh quản

Nguyên nhân của phù nề thanh quản có thể xuất phát từ viêm dây thanh quản hoặc không phải do viêm mà đến từ những tác động của môi trường bên ngoài.

Phù nề thanh quản do viêm

Số người mắc phù nề thanh quản do viêm chiếm tỷ lệ khá lớn. Nguyên nhân của tình trạng viêm nhiễm này là:

Phù nề thanh quản do nhiễm trùng

Đây là nguyên nhân phổ biến của phù nề thanh quản. Bởi vùng hầu họng là nơi sinh sống của rất nhiều loại vi khuẩn, virus. Đối với những người khỏe mạnh thì những sinh vật ngoại lai này không gây bệnh, tuy nhiên nếu gặp điều kiện thuận lợi thì chúng có thể phát triển và gây bệnh. Những bệnh về vùng hầu họng và cụ thể là về thanh quản sẽ dẫn đến hiện tượng phù nề thanh quản.

Sống trong môi trường ô nhiễm

Vi khuẩn, virus, nấm phát tán rất nhiều trong môi trường ô nhiễm. Thêm vào đó trong môi trường ô nhiễm còn có rất nhiều tác nhân gây tổn thương cho vùng hầu họng như các khí độc, bụi bẩn… Những yếu tố này gây tổn thương, cộng thêm với việc vi khuẩn, virus, nấm phát triển mạnh gây bệnh về thanh quản và gây phù nề.

Môi trường ô nhiễm là một trong những nguyên nhân gây phù nề thanh quản
Môi trường ô nhiễm là một trong những nguyên nhân gây phù nề thanh quản

Do cơ thể bị nhiễm lạnh

Nhiễm lạnh cũng chính là một trong những nguyên nhân của tình trạng phù nề ở thanh quản. Do một số thói quen không tốt như tắm quá lâu, tắm vào buổi đêm, khi cơ thể đang mệt mỏi, không giữ ấm khi thời tiết chuyển mùa, ăn đồ quá lạnh… khiến cơ thể bị nhiễm lạnh. Lúc này con người rất dễ bị các bệnh vùng hầu họng nhất là bệnh về thanh quản gây phù nề.

Do một số bệnh lý

Có rất nhiều bệnh lý dẫn đến hiện tượng phù nề thanh quản. Đầu tiên đó là những chấn thương, áp xe họng, người bệnh vừa trải qua một đợt cảm cúm, viêm họng, viêm amidan… Lúc này phần niêm mạc thanh quản lỏng lẻo sẽ dễ bị vi khuẩn, virus gây những bệnh trên gây viêm nhiễm. Bệnh viêm thanh quản cấp sẽ gây ra hiện tượng phù nề thanh quản.

Ngoài ra do tác động của bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản cũng khiến thanh quản bị phù nề. Lý do là do acid dạ dày trào ngược lâu ngày gây tổn thương cho vùng hầu họng. Những viêm nhiễm tại vùng hầu họng có thể gây phù nề thanh quản.

Tình trạng thanh quản bị phù nề cũng có thể phát sinh từ những khối u. Đó có thể là khối u lành tính hoặc ác tính. Khối u ác tính thường xuất hiện khi các tế bào biểu mô phát triển quá mức gây tình trạng mất kiểm soát. Còn các khối u lành tính sẽ xuất hiện do nhiễm Human Papilloma virus. Ngoài ra tình trạng phù nề cũng có thể đến từ những polyp xuất hiện ở vùng thanh quản.

Ngoài ra hiện tượng phù nề thanh quản còn gặp ở một số người mắc bệnh như lao thanh quản, nang dây thanh, phù mạch và nổi mề đay, biến chứng phẫu thuật tuyến giáp…

Một số thói quen xấu

Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây hiện tượng phù nề thanh quản. Cụ thể là những người lạm dụng chất kích thích, rượu bia, không vệ sinh răng miệng sạch sẽ cũng có nguy cơ cao bị viêm nhiễm thanh quản dẫn đến phù nề.

Do nghề nghiệp

Những người làm nghề sử dụng giọng nói quá nhiều như giáo viên, phát thanh viên, ca sĩ… Hoặc những người làm việc trong môi trường ô nhiễm, khói bụi như công nhân vệ sinh, những người làm việc trong mỏ quặng. hóa chất… có nguy cơ cao mắc bệnh về thanh quản. Những bệnh về thanh quản sẽ dẫn đến hiện tượng phù nề.

Phù nề thanh quản không viêm

Phù nề thanh quản đôi khi không phải do viêm nhiễm mà đến từ rất nhiều nguyên nhân khác như:

Dị vật đường thở

Trẻ em thường có thói quen ngậm thức ăn hoặc đồ chơi, người lớn có thói quen ngậm dụng cụ làm việc… Dị vật lọt vào đường thở khi hít mạnh, sâu và đột ngột sau một cơn cười, khóc, quá ngạc nhiên, quá sợ hãi… Do trẻ em uống thuốc viên, chưa quen với thức ăn thô, một số tai biến của phẫu thuật nạo VA… Khi dị vật rơi vào đường thở sẽ gây ra một số hiện tượng lâm sàng điển hình như ho sặc sụa, khó thở thanh quản… Và quá trình tống dị vật ra khỏi thanh quản của cơ thể sẽ gây phù nề thanh quản.

Dị vật đường thở cũng là một nguyên nhân gây phù nề thanh quản
Dị vật đường thở cũng là một nguyên nhân gây phù nề thanh quản

Do thần kinh vận mạch phản ứng

Thần kinh vận mạch gặp phải phản ứng dị ứng thức ăn, thời tiết cũng có thể gây phù nề thanh quản

Ngoài những nguyên nhân trên thì phù nề thanh quản cũng có thể do ứ trệ tuần hoàn bạch huyết do khối u chèn ép ở ngực hoặc cổ, rối loạn chức năng thận hay do chứng cao huyết áp…

Phù nề thanh quản vô căn

Trong một số trường hợp đặc biệt phù nề thanh quản có thể không tìm ra được nguyên nhân hoặc chưa tìm được . Hiện tượng này được gọi là phù nề thanh quản vô căn. Thông thường hiện tượng sẽ nhanh chóng khỏi và không để lại biến chứng nguy hiểm.

Triệu chứng của bệnh phù nề thanh quản

Phù nề thanh quản có thể gây ra nhiều triệu chứng và mọi người cần phải tìm hiểu để điều trị bệnh cho hiệu quả. Cụ thể là người bệnh sẽ có những triệu chứng như:

Triệu chứng toàn thân

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng phù nề thanh quản và tùy từng nguyên nhân hiện tượng này sẽ diễn biến theo chiều hướng khác nhau. Tuy nhiên triệu chứng đặc trưng của phù nề thanh quản là:

+ Sốt nhẹ: Sốt thường là triệu chứng của phù nề thanh quản do viêm. Đây là phản ứng bình thường của cơ thể để chống lại những vi khuẩn, virus gây viêm nhiễm vùng thanh quản. Bệnh nhân không có thân nhiệt quá cao chỉ rơi vào khoảng 38 – 38,5 độ.

Người bị phù nề thanh quản có triệu chứng sốt nhẹ
Người bị phù nề thanh quản có triệu chứng sốt nhẹ

+ Khàn giọng, khò khè: Đây là triệu chứng của hầu hết các bệnh về thanh quản. Khi dây thanh bị tổn thương  thì người bệnh sẽ bị khàn tiếng, không nói to được. Dấu hiệu khàn tiếng này sẽ kéo dài và tăng giảm liên tục cho đến khi được điều trị.

+ Khó thở thanh quản: Bệnh nhân sẽ có hiện tượng thở chậm, khó thở vào, khi thở có tiếng rít. Ở người bệnh cũng có hiện tượng co kéo các cơ hô hấp như thượng đòn, thượng ức và cơ liên sườn. Một số người bệnh có thể kèm theo nhăn mặt, há miệng và ngửa đầu ra sau để cố gắng thở. Tùy vào nguyên nhân và tình trạng bệnh mà khó thở thanh quản có mức độ khác nhau. Nguy hiểm nhất là có một số trường hợp tử vong do khó thở nặng đặc biệt là trẻ nhỏ dưới 2 tuổi.

Triệu chứng thực thể

Khi bị phù nề thanh quản nếu bệnh nhân được soi vùng hầu họng sẽ thấy niêm mạc thanh quản có màu đỏ sẫm, bề mặt sáng bóng. Khi tình trạng này phát triển thì khi soi sẽ thấy dưới phù nề lan tỏa, xanh xao. Khi thấy những triệu chứng thực thể này bệnh nhân sẽ được chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh để có hướng điều trị kịp thời tránh gây biến chứng.

Biến chứng, hậu quả của bệnh phù nề thanh quản

Phù nề thanh quản do rất nhiều nguyên nhân và mức độ nguy hiểm của các nguyên nhân này cũng khác nhau. Chính vì thế có thể hiện tượng này sẽ hết rất nhanh nhưng cũng có thể diễn biến nhanh chóng và gây ra những biến chứng nguy hiểm. Cụ thể là:

Khàn tiếng, mất tiếng

Thanh quản có vai trò rất quan trọng trong việc phát ra tiếng nói. Chính vì thế khi gặp bất kỳ vấn đề gì bao gồm phù nề thanh quản thì sẽ gây khàn tiếng, giọng nói bị biến đổi nghiêm trọng. Trong nhiều trường hợp phù nề ở thanh quản còn khiến người bệnh mất tiếng. Đối với nhiều người làm nghề nghiệp sử dụng giọng nói còn phải bỏ nghề vì khàn tiếng, không thể nói to hoặc mất tiếng.

Khàn tiếng, mất tiếng là một biến chứng phù nề thanh quản
Khàn tiếng, mất tiếng là một biến chứng phù nề thanh quản

Ung thư thanh quản

Phù nề thanh quản nếu không được chẩn đoán chính xác nguyên nhân và điều trị dứt điểm thì rất có thể sẽ biến chứng thành ung thư. Ban đầu người bệnh sẽ cảm thấy các vấn đề phát âm sẽ trở nên nghiêm trọng hơn như phát âm khó khăn, khản đặc giọng, mất tiếng, khó thở, xuất hiện triệu chứng ho và ho ra đờm hôi.

Khi khối u phát triển to hơn bệnh nhân sẽ cảm thấy đau. Cảm giác đau này sẽ kéo lên đến mang tai, xuống quanh cổ. Ngoài ra trong giai đoạn này bệnh nhân còn thấy máu trong đờm, khó nuốt thức ăn, dễ bị sặc thức ăn, dẫn đến cơ thể suy yếu dần. Bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối sẽ di căn và gây tử vong.

Tử vong

Phù nề thanh quản có thể gây ra biến chứng ung thư gây tử vong hoặc trong một số trường hợp bệnh nhân sẽ có những cơn khó thở nghiêm trọng dẫn đến tử vong. Trẻ em dưới 2 tuổi cần phải đặc biệt chú ý bởi đây là đối tượng dễ bị tử vong do khó thở thanh quản nhất.

Cách chữa, phòng bệnh phù nề thanh quản

Bệnh nhân bị phù nề thanh quản sẽ được bác sĩ chẩn đoán và tìm hiểu chính xác nguyên nhân gây bệnh từ đó có phác đồ điều trị cụ thể.

Cách điều trị bệnh phù nề thanh quản

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị phù nề thanh quản bằng Tây Y và Đông Y đang được nhiều người áp dụng:

Điều trị bằng Tây Y

Khi đã đến các cơ sở y tế để điều trị phù nề thanh quản bệnh nhân cần tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị mà bác sĩ chỉ định. Thông thường bệnh sẽ điều trị khác nhau do nguyên nhân gây bệnh. Cụ thể là:

+ Đối với những trường hợp phù nề không do viêm thì bệnh nhân sẽ được chỉ định dùng  các loại thuốc kháng histamin chống dị ứng. Chỉ cần bệnh nhân tuân theo sự chỉ định của bác sĩ về các dùng thuốc, thời gian uống thuốc là có thể khỏi hoàn toàn.

+ Đối với trường hợp phù nề thanh quản do viêm thì bệnh nhân sẽ được giảm viêm bằng cách chỉ định thuốc kháng viêm không steroid, kháng sinh giảm viêm hoặc giảm phù nề.

Bác sĩ sẽ cho bệnh nhân dùng thuốc Tây Y trong từng trường hợp cụ thể
Bác sĩ sẽ cho bệnh nhân dùng thuốc Tây Y trong từng trường hợp cụ thể

+ Đối với những trường hợp phù nề do dị vật thì bệnh nhân cần phải được phẫu thuật ngay để lấy dị vật ra nhanh chóng. Nếu không được điều trị kịp thời bệnh nhân có thể bị khó thở và tử vong.

+ Đối với trường hợp do khối u hay polyp bệnh nhân sẽ được cân nhắc điều trị hoặc phẫu thuật loại bỏ tận gốc để giảm phù nề thanh quản.

+ Một số trường hợp phù nề thanh quản cấp tính nhanh chóng xấu đi gây tắc nghẽn đường thở, bệnh nhân phù mạch, kèm theo khàn giọng, sưng lưỡi và hầu họng thì cần phải được phẫu thuật đặt nội khí quản.

Điều trị bằng Đông Y

Ngoài những trường hợp nghiêm trọng cần đưa đến các cơ sở điều trị thì phù nề thanh quản không do viêm có thể chăm sóc tại nhà sau khi đã cho dùng thuốc. Bệnh nhân có thể áp dụng một số cách giảm phù nề tại nhà như sau:

+ Trà mật ong gừng: Gừng và mật ong đều có tính kháng khuẩn cao, dịu cơn đau rất tốt cho trường hợp phù nề thanh quản do viêm. Chỉ cần uống 1 ly trà gừng mật ong nóng sẽ giúp giảm đau đáng kể.

+ Chườm nóng: Chườm nóng bằng nước ấm, giữ ấm họng sẽ giảm kích thích tránh được những cơn đau rát phù tại thanh quản

Biện pháp phòng bệnh phù nề thanh quản

Phù nề thanh quản do rất nhiều nguyên nhân và mức độ nguy hiểm cũng khác nhau. Chính vì thế bạn và gia đình nên có biện pháp phòng tránh hiện tượng này bằng những biện pháp sau:

+ Hạn chế hút thuốc, tiếp xúc với khói thuốc lá, vùng có môi trường ô nhiễm.

+ Chú ý giữ ấm không khí thở qua mũi bằng khẩu trang, bảo vệ vùng cổ bằng cách mặc ấm và quàng khăn trong mùa lạnh.

Giữ ấm cho cơ thể khi mùa lạnh đến là cách phòng ngừa phù nề thanh quản
Giữ ấm cho cơ thể khi mùa lạnh đến là cách phòng ngừa phù nề thanh quản

+ Hạn chế rượu, chất kích thích, đồ ăn cay nóng.

+ Uống nhiều nước để tăng chất nhầy trong họng và tăng sức đề kháng cho cơ thể

+ Tránh cho trẻ nhỏ chơi những đồ vật nhỏ để tránh hiện tượng nuốt phải dị vật gây khó thở.

+ Cân bằng giữa việc học tập, làm việc và nghỉ ngơi, thường xuyên rèn luyện thân thể. Đồng thời xây dựng chế độ ăn uống dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng, chống lại bệnh tật.

Phù nề thanh quản có thể khỏi nhanh chóng nhưng cũng có thể rất nguy hiểm. Vì thế khi nhận thấy dấu hiệu nào của phù nề vùng thanh quản hãy tìm ngay đến các cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị.

Nếu bạn còn điều gì thắc mắc về phù nề thanh quản hoặc các bệnh về đường hô hấp khác như: viêm họng cấp, viêm amidan…Hãy liên hệ đến số hotline (028) 7300 1608. Bạn sẽ có những kiến thức bổ ích để giúp cuộc sống khỏe mạnh hơn.