Ung thư hạ họng – Loại ung thư âm thầm nhưng nguy hiểm

Ung thư hạ họng đang là một trong những loại bệnh lý ác tính về đường hô hấp có tỷ lệ cao ở nước ta. Chính vì thế tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và cả biến chứng của bệnh rất có ích để chăm sóc sức khỏe cho gia đình.

Ung thư hạ họng là bệnh gì ?

Ung thư hạ họng là một dạng bệnh lý ác tính đường ăn – đường thở trên. Ung thư hạ họng và ung thư thanh quản là các loại ung thư đứng hàng thứ hai sau ung thư vòm mũi họng. Loại ung thư này thường phân chia theo 3 vùng xoang lê, vùng sau nhẫn phễu và vùng thành sau hạ họng. Tuy nhiên vị trí thường gặp nhất là xoang lê và hầu hết là ung thư biểu mô biệt hóa.

Ung thư hạ họng là một bệnh phổ biến sau ung thư vòm mũi họng
Ung thư hạ họng là một bệnh phổ biến sau ung thư vòm mũi họng

Bệnh thường gặp ở người có độ tuổi trên 45 và tỷ lệ nam giới mắc bệnh này lên đến 90% trong số các ca bệnh. Bệnh lý ác tính  này thường ảnh hưởng đến các chức năng thở, nuốt, nói cũng như gây nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh này thường phát hiện muộn nên lây lan đến vùng thanh quản được gọi là ung thư hạ họng – thanh quản. Còn nếu khối u xuất phát từ thanh quản lây lan đến hạ họng gọi là ung thư thanh quản – hạ họng.

Nguyên nhân gây bệnh ung thư hạ họng

Hiện nay y học vẫn chưa biết chính xác được căn nguyên của bệnh ung thư hạ họng. Tuy nhiên rất nhiều chuyên gia cho rằng các yếu tố sau đây góp phần tăng số lượng người mắc bệnh lên cao

Nguyên nhân khách quan

Sau đây là một số yếu tố khách quan dẫn đến bệnh ung thư hạ họng mà bạn nên biết để hạn chế bệnh cho bản thân và gia đình:

Thuốc lá

Yếu tố hàng đầu gây bệnh ung thư hạ họng đó là thuốc lá. Theo một số thống kê cho thấy 95% số người mắc bệnh lý ác tính này có nghiện thuốc hoặc tiếp xúc với môi trường đầy khói thuốc thường xuyên. Đây cũng là nguyên nhân hàng đầu gây nên một số ung thư vùng hô hấp như ung thư thanh quản, ung thư phổi, ung thư miệng…

Theo các nhà khoa học thì thuốc là có chứa hơn 7000 chất độc hại và có đến 250 chất gây ung thư ác tính. Khi được dung nạp vào cơ thể các chất gây ung thư trong khói thuốc hầu hết sẽ được chuyển hóa thành ung thư theo nhiều cách. Và thuốc lá có thể gây ung thư hạ họng theo những cơ chế đó.

Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư hạ họng

Nghiện rượu bia

Những người nghiện rượu bia cũng có tỷ lệ mắc ung thư hạ họng rất cao. Khi dung nạp rượu bia vào cơ thể trong một thời gian dài thì chất cồn trong rươu dưới tác động của một số enzyme được chuyển hóa thành chất gây ung thư bằng cách tổn thương DNA.

Đây cũng là chất xúc tác làm tăng các chất gây ung thư thấm vào cơ thể. Chính vì thế nếu bạn nghiện rượu bia cùng với việc hút thuốc lá thường xuyên sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh ung thư vùng hạ họng.

Môi trường sống và làm việc bị ô nhiễm, đầy khói bụi, hóa chất

Đây cũng là một nguyên nhân khá phổ biến của bệnh lý ác tính vùng hạ họng này. Theo thống kê những người thường xuyên tiếp xúc với amiante hay những người thợ mộc thường xuyên tiếp xúc với bụi gỗ và sơn… sẽ có nguy cơ mắc bệnh này cao hơn.

Nguyên nhân chủ quan

Ngoài những nguyên nhân khách quan từ bên ngoài thì bệnh còn có rất nhiều nguyên nhân chủ quan

Một số bệnh viêm nhiễm mãn tính ở đường hô hấp

Những bệnh viêm nhiễm mãn tính ở đường hô hấp như viêm họng mãn tính, viêm amidan mãn tính, viêm thanh quản mãn tính…khiến con người có nguy cơ mắc ung thư hạ họng cao hơn. Bởi họng qua những hoạt động nhai nuốt thở vùng họng sẽ tiếp xúc nhiều với những tác nhân gây hại.

Những bệnh mãn tính khó điều trị, dễ tái phát nên ổ viêm nhiễm sẽ diễn ra nhanh và nặng hơn. Tình trạng này nếu không được can thiệp kịp thời rất dễ dẫn đến ung thư hạ họng.

Những bệnh viêm nhiễm mãn tính đường hô hấp có nguy cơ biến chứng ung thư hạ họng
Những bệnh viêm nhiễm mãn tính đường hô hấp có nguy cơ biến chứng ung thư hạ họng

Ngoài ra theo một số nghiên cứu thì những người có tiền sử bị bệnh về thanh quản có nguy cơ cao mắc bệnh lý ác tính vùng hạ họng. Có thể kể đến một số bệnh bạch sản thanh quản, u nhú thanh quản, polyp dây thanh…

Điều kiện vệ sinh răng miệng kém

Việc không chú trọng vệ sinh răng miệng sẽ tạo môi trường thuận lợi cho các vi khuẩn hội sinh phát triển mạnh và tấn công niêm mạc miệng, họng, thanh quản khiến cho các bộ phận này bị viêm. Tình trạng viêm nhiễm kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho ung thư hạ họng phát triển.

Triệu chứng của bệnh ung thư hạ họng

Ung thư hạ họng nguy hiểm ở chỗ người bệnh không phát hiện ra những triệu chứng ngay từ giai đoạn đầu và điều trị. Chính vì thế việc tìm hiểu triệu chứng của bệnh lý ác tính này là rất quan trọng

Triệu chứng cơ năng

Nếu bạn gặp những triệu chứng cơ năng sau đây thì nên đến các cơ sở y tế để chẩn đoán và điều trị kịp thời;

Rối loạn nuốt

Người bị ung thư hạ họng thường có các rối loạn về nuốt. Lúc đầu chỉ cảm giác nuốt vướng ở hạ họng như có dị vật ở vùng này. Cảm giác này trong thời gian đầu chỉ xuất hiện ở một bên sau đó lan sang cả hai bên.  Sau đó cảm giác nuốt đau ngày càng rõ gây ảnh hưởng đến ăn uống và điều trị không hết hẳn được.

Khó nuốt là một trong những triệu chứng ung thư hạ họng
Khó nuốt là một trong những triệu chứng ung thư hạ họng

Đau họng dai dẳng

Tình trạng nuốt đau ngày càng rõ và có cảm giác đau nhói lên tai. Cảm giác tăng lên về đêm khiến người bệnh mệt mỏi, khó ngủ. Cảm giác đau ngay cả khi nuốt nước bọt gây ứ đọng nước dãi, có thể gặp nuốt sặc khi uống nước. Những triệu chứng này kéo dài ngay cả khi không bị ốm.

Ho ra máu

Có rất nhiều bệnh lý khác khiến người bệnh ho ra máu như viêm phổi, viêm phế quản. Tuy nhiên khi bị ung thư hạ họng người bệnh cũng có thể bị ho ra máu. Tình trạng ho này do kích thích, ho nhiều về đêm, khạc nhổ có thể lẫn dây máu.

Khàn tiếng, khó thở thanh quản

Khi khối u từ hạ họng di căn sang thanh quản thì người bệnh sẽ có những triệu chứng như khàn tiếng và khó thở thanh quản. Triệu chứng khàn tiếng thường kéo dài gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh. Ngoài ra bệnh nhân cũng có thể bị khó thở thanh quản. Ban đầu chỉ bị khó thở khi gắng sức sau đó triệu chứng này xuất hiện thường xuyên hơn ngay khi nghỉ ngơi

Sút cân

Đây cũng là một triệu chứng của ung thư hạ họng. Thông thường người bệnh chỉ có triệu chứng này ở giai đoạn cuối của bệnh. Bệnh khiến người mắc không ăn uống, sinh hoạt được như bình thường và dẫn đến mệt mỏi, suy kiệt, sút cân

Triệu chứng thực thể của ung thư hạ họng

Bệnh còn biểu hiện ở một số triệu chứng thực thể. Các triệu chứng này có thể nhìn thấy hoặc phải tiến hành soi thanh quản hạ họng

Hạch cổ

Đây là một triệu chứng thực thể của ung thư hạ họng mà nếu thăm khám cẩn thận thì có thể phát hiện từ sớm. Xuất hiện ở vùng máng cảnh, ngang tầm vùng sụn thanh quản to dần, cứng và dần sẽ không di động được nữa.

Soi thanh quản hạ họng

Một số triệu chứng thực thể của bệnh chỉ được phát hiện bằng các phương pháp soi thanh quản hạ họng khác nhau. Một số phương pháp thường được sử dụng là:

+ Soi hạ họng gián tiếp bằng gương soi thanh quản.

+ Soi hạ họng bằng ống mềm qua đường mũi.

+ Soi hạ họng gián tiếp phóng đại kèm video, chụp ảnh, ghi hình động.

+ Soi hạ họng trực tiếp dưới kính hiển vi tìm u sùi ở xoang lê, loét, thâm nhiễm và mức độ lây lan của nó.

Khi thực hiện các phương pháp soi này sẽ thấy một số triệu chứng sau:

+ Giai đoạn đầu thấy xoang lê ứ đọng, nhiều nước bọt, thâm nhiễm cứng. Một số trường hợp khác xoang lê có u sùi hoặc loét chảy máu, có giả mạc.

+ Trong giai đoạn muộn có thể thấy khối u lan rộng ra toàn bộ xoang lê, hạ họng, tiền đình thanh quản. Trong trường hợp này khi sờ đã thấy mất tiếng lọc cọc thanh quản cột sống do thành sau hạ họng bị phù nề và bờ sau cánh sụn giáp dày cộm lên, trục thanh quản bị cố định hoặc kém di động.

Hậu quả, biến chứng của bệnh ung thư hạ họng

Hậu quả, biến chứng của bệnh ung thư hạ họng sẽ có mức độ nguy hiểm tăng dần lên khi bệnh tiến triển đến các giai đoạn sau:

Biến chứng gây ảnh hưởng cuộc sống

Trong giai đoạn đầu và thứ hai khối u chỉ xuất hiện ở 3 vùng xoang lê, vùng sau nhẫn phễu và vùng thành sau hạ họng. Người bệnh sẽ gặp những triệu chứng như khó nuốt. Khi bệnh tiến triển đến những giai đoạn sau khối u di căn sang các khu vực khác người bệnh sẽ phải đối mặt với đau đớn. Khả năng giao tiếp mất dần đi, khả năng nhai, nuốt suy yếu. Thậm chí người bệnh không thể ăn uống được bình thường và cạn kiệt sức lực.

Người bị ung thư hạ họng sẽ có những biến chứng gây ảnh hưởng đến cuộc sống
Người bị ung thư hạ họng sẽ có những biến chứng gây ảnh hưởng đến cuộc sống

Biến chứng gần của ung thư hạ họng

Từ giai đoạn thứ 3, khối u sẽ lây lan dọc theo máng họng thanh quản lên cao đến họng miệng, lan ra thành sau họng, lan ra miệng thực quản. Tiếp đến khối u sẽ gây ảnh hưởng lớn đến vùng thanh quản. Khi đó người bệnh sẽ gặp những triệu chứng như ho dai dẳng kéo dài kèm theo máu, nổi hạch to ở cổ, hơi thở có mùi hôi khó khăn khi giao tiếp.

Biến chứng nguy hiểm của ung thư hạ họng

Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối các khối u sẽ có thể di căn sang hạch trung thất ở giữa phổi, phổi, gan, xương, não. Tế bào ung thư di chuyển từ phổi đến trung thất bằng 3 con đường khác nhau là con đường bạch huyết, mạch máu và qua các cơ quan gần vùng hạ họng. Khi đó nếu không được điều trị bệnh nhân rất có thể bị tử vong.

Cách chữa, phòng bệnh ung thư hạ họng

Ung thư hạ họng là một bệnh khá nguy hiểm và tùy từng trường hợp mà có cách điều trị khác nhau.

Cách điều trị bệnh ung thư hạ họng

Hiện nay có rất nhiều biện pháp ung thư hạ họng bằng phương pháp Đông Y, Tây Y. Sau đây là một số phương pháp điều trị:

Điều trị bằng Tây Y

Khi có dấu hiệu bệnh nếu bạn đến các cơ sở điều trị sẽ được bác sĩ chẩn đoán và xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh. Thông thường phác đồ điều trị sẽ là:

Điều trị ung thư hạ họng bằng phẫu thuật

Tùy thuộc vào sự tổn thương, di căn của khối u và hạch mà bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật phù hợp. Một số loại phẫu thuật thường được sử dụng như:

+ Phẫu thuật cắt bỏ 1 phần hạ họng và thanh quản

Chỉ áp dụng để loại bỏ các khối u còn bé (T1) của xoang lê.

+ Cắt một phần bên của hạ họng theo kiểu Trotter

Phẫu thuật này chỉ áp dụng trong trường hợp khối u còn nhỏ và ở thanh ngoài của xoang lê, cách xoang lê khoảng 1,5 cm. Bên cạnh đó, cắt một bên hạ của hạ họng nhằm mục đích bảo tồn dây thần kinh hồi quy.

+ Cắt bỏ nửa thanh quản – hạ họng theo kiểu Pinel, André và Lacourreye

Phẫu thuật được chỉ định trong trường hợp ung thư xoang lê nhưng tế bào ung thư di căn đến xuống phần đáy và chưa lan vào bờ bên của thanh quản.

+ Cắt bỏ thanh quản – hạ họng trên thanh môn

Chỉ định phẫu thuật đối với loại ung thư ở vùng bờ bên ở thanh quản trên. Phẫu thuật này khác với tiểu phẫu cắt bỏ nửa thanh quản – hạ họng theo kiểu Pinel và Andre là chỉ cắt 1/2 trên cánh sụn giáp, giữ lại thanh môn và dây hồi quy được bảo tồn.

Phẫu thuật cắt bỏ thanh quản – hạ họng trên thanh môn thường gây sặc vào đường thở, nhất là giai đoạn đầu sau khi mổ. Vì vậy, sau khi phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành theo dõi hội chứng viêm phế quản.

+ Phẫu thuật cắt bỏ họng – thanh quản toàn phần

Phẫu thuật này thường được áp dụng trong trường hợp bệnh đã chuyển sang giai đoạn muộn. Bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ 1 phần hạ họng hoặc toàn bộ thanh quản.

Điều trị tia xạ

Thông thường sau phẫu thuật bệnh nhân sẽ được xạ trị hoặc áp dụng với trường hợp không đáp ứng phẫu thuật.  Ở Việt Nam hiện tại đang dùng tia CO60 qua da. Trường chiếu vào khối u vùng hạ họng – thanh quản theo:

Giới hạn trên đi từ bờ dưới ống tai ngoài

Giới hạn dưới là miệng thực quản

Giới hạn trước là vùng da trước cổ

Giới hạn sau là bờ xương chũm

Nếu hạch chưa bị thâm nhiễm, có thể dùng tia 45-50 Gy để điều trị.

Điều trị bằng Đông Y

Hiện tại cũng có một số phương pháp y học cổ truyền điều trị ung thư hạ họng theo từng thể bệnh:

Trong giai đoạn đầu bệnh nhân có thể được điều trị bằng bài thuốc đan sâm 21g, liên chi 31g, bạch thạch anh 20g, thiên đông 20g, sa sâm 15g, sơn đậu căn 15g, xà môi 15g, thiên quỳ 15g, thiên hoa 15g, bán hạ 12g, cương tàm 12g, xạ can 9g, toàn hạt 9g, bói mẫu 9g và hoàn liên 8g.

Tất cả những nguyên liệu này tạo thành một thang và sắc uống trong ngày. Dùng một thời gian bệnh sẽ tiến triển tốt hơn.

+ Trong những giai đoạn nặng hơn bệnh nhân có thể áp dụng bài thuốc sau: 60g hạch đào, 60g bạch hoa xà, 30g sinh xuyên quân, 30g liên kiều, 30g sinh địa, 30g bắc sa sâm, 30g sơn đậu căn, 30g hoàng cầm, 25g thiên hoa, 25g nhị hoa, 21g huyền sâm, 15g cát cánh, 15g hải tảo, 15g huyền minh phấn, 15g côn bố, 9g bạch truật, 12g chi tử, 3g nhục quế.

Bạn cũng sắc thuốc 3 chén nước cô đặc thành một chén rồi uống trong ngày.

Biện pháp phòng bệnh ung thư hạ họng

Khi đã tìm hiểu được nguyên nhân gây bệnh ung thư hạ họng bạn có thể xây dựng những biện pháp phòng bệnh cho gia đình mình như sau:

+ Hạn chế tiếp xúc với vùng ô nhiễm, khói bụi và hóa chất độc hại. Nếu phải làm việc trong môi trường này thì nên dùng mặt nạ chống độc.

+ Hạn chế hút thuốc lá, uống rượu bia để làm giảm nguy cơ gây ung thư hạ họng

+ Xây dựng chế độ ăn uống, sinh hoạt, nghỉ ngơi hợp lý.

+ Theo dõi sức khỏe định kỳ để phát hiện những dấu hiệu cảnh báo ung thư và có những chẩn đoán sớm nhất.

+ Chú ý về vấn đề vệ sinh răng miệng để hạn chế các bệnh vùng hầu họng.

Ung thư hạ họng đang ngày càng phổ biến do nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên nếu tìm hiểu và có biện pháp phòng tránh thì nguy cơ mắc bệnh sẽ giảm đi.

Nếu bạn còn điều gì thắc mắc về bệnh ung thư hạ họng hoặc các bệnh về đường hô hấp khác như: viêm họng cấp, viêm amidan…Hãy liên hệ đến số hotline (028) 7300 1608. Hy vọng những kiến thức mà chuyên gia cung cấp sẽ giúp bạn trong việc chăm sóc sức khỏe người thân và gia đình,-.

vừa đặt hàng