Viêm amidan quá phát: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Hiện nay những người mắc bệnh viêm amidan quá phát đang có chiều hướng gia tăng. Điều này là hậu quả của việc không có kiến thức về bệnh nên xem nhẹ không điều trị trong giai đoạn đầu hoặc điều trị không đúng cách. Chính vì thế ngay từ bây giờ hãy tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị viêm amidan quá phát để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Viêm amidan quá phát là bệnh gì ?

Viêm amidan quá phát là một dạng của viêm amidan mãn tính. Bệnh này là hậu quả của nhiều lần tái phát viêm amidan cấp khiến cho kích thước của amidan không thể trở về như ban đầu. Điều này sẽ khiến cho khoang miệng của người mắc bị hẹp đi. Bệnh  lý này có thể phát triển theo nhiều mức độ và khi có dấu hiệu của bệnh thì bệnh nhân cần đến các cơ sở điều trị để được chỉ định phương pháp điều trị đúng nhất.

Amidan hay đúng hơn là amidan khẩu cái nằm ở trung tâm vùng hầu họng. Đây là một phần quan trọng trong hệ thống vòng Waldayer. Tổ chức này có chức năng miễn dịch, tạo ra lympho bào, là hàng rào bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn, virus gây bệnh, tổng hợp kháng thể.

Tổ chức này có cấu trúc nhiều múi,, chia ngăn bởi tổ chức liên kết lưới – nội mô, chứa đựng nhiều nang lympho. Amidan ngăn chặn vi khuẩn cho cơ thể tuy nhiên với cấu trúc như trên tổ chức này lại là nơi cư ngụ của chính những sinh vật ngoại lai đó. Khi có điều kiện thích hợp chúng sẽ gây viêm nhiễm amidan. Bệnh nếu không được điều trị có thể tái phát thành mãn tính. 

Bệnh viêm amidan quá phát khiến cho kích thước amidan không trở về ban đầu
Bệnh viêm amidan quá phát khiến cho kích thước amidan không trở về ban đầu

Nguyên nhân của bệnh viêm amidan quá phát

Nguyên nhân của bệnh lý nguy hiểm này là gì bạn nên tìm hiểu để biết cách phòng tránh.

Tác nhân khách quan khiến bạn mắc bệnh viêm amidan quá phát

Bệnh viêm amidan quá phát do rất nhiều nguyên nhân khách quan gây nên:

Tình trạng viêm amidan cấp kéo dài không được điều trị

Việc xem nhẹ không điều trị viêm amidan cấp ngay từ giai đoạn đầu tiên đó chính là nguyên nhân hàng đầu gây viêm amidan mãn tính thể quá phát. Vùng hầu họng nhất là trên bề mặt amidan của tất cả mọi người đều có vi khuẩn, virus sinh sống. Và những khe hốc của amidan sẽ là điều kiện thuận lợi nhất để những sinh vật này cư ngụ. Tuy nhiên chỉ khi chúng nhận thấy có điều kiện thuận lợi thì mới phát triển và gây những bệnh hầu họng trong đó có viêm amidan cấp.

Tuy nhiên hầu hết mọi người lại không có đầy đủ kiến thức về bệnh dẫn đến việc xem nhẹ bệnh này. Nhiều người không điều trị hoặc tự ý mua thuốc về điều trị viêm amidan cấp. Dẫn đến việc bệnh không được trị dứt điểm dẫn đến tái phát nhiều lần gây mãn tính. Viêm amidan quá phát chính là một trong những thể mãn tính của bệnh viêm amidan cấp.

Môi trường ô nhiễm

Trong bầu không khí ô nhiễm có rất nhiều chất độc hại gây tổn thương vùng hầu họng. Đồng thời sống trong môi trường này con người sẽ phải tiếp xúc với nhiều vi khuẩn, virus. Chính những điều này đã tạo điều kiện cho viêm amidan cấp nghiêm trọng hơn dẫn đến thể quá phát.

Môi trường ô nhiễm là một trong những nguyên nhân gây bệnh viêm amidan quá phát
Môi trường ô nhiễm là một trong những nguyên nhân gây bệnh viêm amidan quá phát

Nguyên nhân chủ quan khiến bệnh amidan quá phát trở nên trầm trọng hơn

Có rất nhiều nguyên nhân thuộc về cơ địa gây nên bệnh viêm amidan quá phát:

Sức đề kháng yếu

Những người ăn uống thất thường, không chú ý đến chế độ dinh dưỡng, làm việc quá sức, sống trong điều kiện không tốt, trẻ nhỏ, người cao tuổi… thường có nguy cơ mắc bệnh viêm amidan quá phát cao hơn. Bởi những người này thường có sức đề kháng yếu dẫn đến việc dễ bị bệnh do virus, vi khuẩn. Đây cũng là điều kiện để bệnh viêm amidan cấp tái phát lại nhiều lần dẫn đến mãn tính.

Do bệnh lý

Người bệnh mắc bệnh viêm lợi, viêm họng, viêm xoang, viêm V.A cũng có khả năng bị viêm amidan quá phát. Những vi khuẩn virus gây bệnh ở những vùng trên sẽ lây lan sang amidan và gây bệnh. Ngoài ra những người bị HIV, lao, tiểu đường… hệ miễn dịch suy yếu cũng có nguy cơ mắc bệnh này rất cao.

Vệ sinh thân thể và vùng họng kém

Vi khuẩn, virus sẽ sinh sôi một cách nhanh chóng nếu con người không thường xuyên vệ sinh thân thể hay thực hiện không đúng cách. Và chắc chắn nếu đã mắc bệnh viêm amidan cấp thì việc tái đi tái lại sẽ diễn ra thường xuyên hơn ở những người này.

Vệ sinh thân thể và vùng họng kém gây viêm amidan quá phát
Vệ sinh thân thể và vùng họng kém gây viêm amidan quá phát

Triệu chứng của bệnh viêm amidan quá phát

Viêm amidan quá phát có đầy đủ các triệu chứng của bệnh viêm amidan cấp và mãn tính bao gồm:

Triệu chứng toàn thân

  • Hay ốm vặt: Khi đã mắc bệnh viêm amidan mãn tính thể quá phát thì trong vùng hầu họng của bệnh nhân đã trở thành một ổ viêm nhiễm. Điều này làm cho bệnh nhân thường có triệu chứng ốm vặt, cơ thể lúc nào cũng trong tình trạng mệt mỏi.
  • Ho khan kéo dài: Đây cũng là một triệu chứng thường thấy ở người bị bệnh lý viêm amidan này. Người bệnh sẽ cảm thấy đau rát họng, vướng ở cổ họng gây ho. Các cơn ho sẽ kéo dài khiến chất lượng cuộc sống của người bệnh ảnh hưởng rất nhiều. Cụ thể là cơn ho về đêm sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, mang lại nhiều mệt mỏi cho người bệnh.
Ho khan kéo dài là triệu chứng của viêm amidan quá phát
Ho khan kéo dài là triệu chứng của viêm amidan quá phát
  • Khó thở: Amidan lúc này đã sưng to và làm hẹp vòm miệng. Điều này khiến người bệnh bị khó thở. Nếu tình trạng viêm amidan nặng hơn thì khi ngủ sẽ có hiện tượng ngáy to, ngủ không sâu giấc.
  •  Nôn ọe khi ăn: Bệnh cũng sẽ khiến người mắc bị nôn ọe khi ăn, ăn chậm do việc nhai nuốt thức ăn khó khăn.

Triệu chứng thực thể

Bệnh viêm amidan quá phát sẽ có triệu chứng thay đổi tùy vào từng người bệnh. Tuy nhiên khi khám họng thường có những điểm chúng là niêm mạc họng đỏ, sưng hạch ở góc hàm, miệng khô và đắng, lưỡi có màng trắng. Amidan to vượt khỏi các trụ của nó, tuy nhiên hình khối không nói được mức độ nặng nhẹ của bệnh.

Ngoài ra người bệnh còn có triệu chứng nặng hơn trong một số trường hợp:

  • Nếu viêm amidan này do virus Coxsackie thì quanh khu vực amidan và vòm họng sẽ xuất hiện những mụn phỏng.
  • Viêm amidan quá phát do vi khuẩn liên cầu thì amidan sẽ sưng to, có nhiều chấm trắng, hơi thở có mùi hôi khó chịu.

Biến chứng, hậu quả của bệnh viêm amidan quá phát

Viêm amidan quá phát có thể gây các biến chứng tại chỗ, biến chứng gần, biến chứng xa. Các biến chứng của từng người sẽ có mức độ nguy hiểm khác nhau, tuy nhiên đều ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống người bệnh.

Biến chứng tại chỗ

Vi khuẩn, virus ở amidan không được loại bỏ sẽ gây tình trạng bội nhiễm ở amidan. Ổ bội nhiễm này sẽ nhanh chóng lan sang vùng xung quanh trước hết sẽ gây biến chứng tại chỗ. Một số biến chứng thường gặp là áp xe quanh amidan và viêm tấy, áp xe vùng quanh tổ chức này. Người bệnh sẽ có những cơn đau họng tăng dần lên và lan sang cả vùng tai. Các cơn đau này sẽ khiến người bệnh khó nuốt, nước bọt chảy ra và việc há miệng cũng trở nên khó khăn….

Biến chứng lân cận

Tai – mũi- họng có liên quan rất mật thiết đến nhau. Chính vì thế vi khuẩn, virus sẽ nhanh chóng lan đến các vùng lân cận này gây viêm nhiễm. Chúng còn lây lan xuống cả vùng hô hấp dưới gây bệnh. Những biến chứng vùng lân cận thường gặp là viêm mũi, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm hạch, viêm thanh khí phế quản.

Viêm xoang là một biến chứng của viêm amidan quá phát
Viêm xoang là một biến chứng của viêm amidan quá phát

Biến chứng toàn thân

Viêm amidan quá phát có thể biến chứng thành một số bệnh như nhiễm trùng huyết, viêm cầu thận cấp, thấp khớp, thấp tim, viêm nội tâm mạc, ban đỏ vòng… Điều này là do vi khuẩn theo đường máu lây lan đến khắp cơ thể và độc tố của chúng gây viêm nhiễm một số cơ quan.

Một số biến chứng khác

Amidan sưng to có thể gây tắc đường hô hấp. Người bệnh sẽ có hiện tượng khó ngủ, ngủ không sâu giấc, ngủ ngáy. Nếu bệnh xuất hiện ở trẻ em có thể ảnh hưởng rất lớn đến cách phát âm, giọng nói. Một số trường hợp bệnh còn gây tình trạng ngưng thở khi ngủ nguy hiểm đến tính mạng.

Cách chữa, phòng bệnh viêm amidan quá phát

Tuy có thể tiến triển thành những biến chứng nguy hiểm tuy nhiên trong giai đoạn đầu mới phát hiện bệnh viêm amidan quá phát vẫn có phác đồ điều trị hiệu quả.

Cách điều trị bệnh viêm amidan quá phát

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị bệnh viêm amidan quá phát bằng Tây Y và Đông Y đang được nhiều người áp dụng:

Điều trị bằng Tây Y

Khi có dấu hiệu bệnh nếu bạn đến các cơ sở điều trị sẽ được bác sĩ chẩn đoán và xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh. Từ đó bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ điều trị cụ thể:

Nếu bệnh nhân mắc viêm amidan quá phát ở giai đoạn đầu thì sẽ được chỉ định điều trị bằng kháng sinh. Những loại thuốc này sẽ giúp triệt tiêu vi khuẩn gây bệnh. Đồng thời bác sĩ cũng sẽ chỉ định bệnh nhân dùng thêm thuốc giảm đau, chống phù nề để giảm các triệu chứng của bệnh. Những triệu chứng của bệnh sẽ thuyên giảm nhanh chóng và người bệnh sẽ cảm thấy khỏe hơn. Ngoài ra bác sĩ khuyên bệnh nhân nâng cao sức đề kháng của cơ thể để chống lại bệnh tật.

Bác sĩ chỉ định dùng thuốc tân dược trong giai đoạn đầu của bệnh viêm amidan quá phát
Bác sĩ chỉ định dùng thuốc tân dược trong giai đoạn đầu của bệnh viêm amidan quá phát

Khi người bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nặng của bệnh thì điều trị bằng thuốc sẽ không còn hiệu quả. Lúc này bệnh nhân sẽ được điều trị triệt để bằng phương pháp phẫu thuật cắt amidan. Tuy nhiên việc phẫu thuật không áp dụng cho tất cả người bệnh. Chính vì thế điều bạn cần làm là tìm hiểu về phương pháp này và đến các cơ sở uy tín để được chỉ định chính xác.

Điều trị bằng Đông Y

Ngoài phương pháp Tây Y thì hiện nay cũng có nhiều bài thuốc Đông y được nhiều người áp dụng hiệu quả:

  • Bài thuốc 1: Sinh địa 20g, mạch môn, bối mẫu, thiên hoa phấn, địa cốt bì mỗi thứ 8g, cam thảo 4g, bạch thược, huyền sâm đan bì mỗi vị 12g, bạc hà 4g làm thành một thang thuốc. Sắc thuốc và uống ngay khi còn ấm sẽ giúp tiêu viêm, tiệu sưng, nhuận phế, tiêu đờm.
  • Bài thuốc 2: Sinh địa 16g, huyền sâm 12g, xạ can 6g, tri mẫu 8g, hoài sơn 12g, thiên hoa phấn 8g, địa cốt bì 8g, trạch tả 8g, ngưu tấc 12g, phục linh 8g, đan bì 8g. Cho vào nồi hoặc ấm sắc uống khi còn ấm. Bài thuốc này dưỡng âm thanh phế hoạt huyết, tiêu viêm.
  • Ngoài ra bệnh nhân có thể áp dụng một số bài thuốc dân gian để giảm bớt triệu chứng bệnh. Cụ thể là bạn có thể súc miệng bằng nước muối ấm hàng ngày, hấp cách thủy quất, đường phèn hoặc lá hẹ, đường phèn để ngậm.

Biện pháp phòng bệnh viêm amidan quá phát

Với những thông tin trên bạn có thể nhận ra rằng bệnh viêm amidan quá phát rất nguy hiểm. Chính vì thế hãy phòng ngừa cho bản thân và gia đình trước khi bị mắc bệnh này:

  • Giữ ấm cơ thể đặc biệt là vùng họng, ngực, tay, chân khi thời tiết chuyển lạnh.
  • Chú ý vệ sinh răng miệng, họng bằng cách đánh răng và súc họng đối với trẻ lớn và sát trùng mũi họng đối với trẻ nhỏ nhất là khi có các loại dịch.
  • Từ bỏ thói quen hút thuốc, uống rượu bia quá nhiều
  • Vệ sinh tay sạch sẽ trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và chăm sóc người bị bệnh.
  • Cân bằng giữa việc học tập, làm việc và nghỉ ngơi, thường xuyên rèn luyện thân thể. Đồng thời xây dựng chế độ ăn uống dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng, chống lại bệnh tật.
  • Nếu đã bị bệnh viêm amidan cấp thì nên đến các cơ sở y tế để điều trị ngay tránh bệnh diễn tiến nặng hơn.

Có một tình trạng đáng báo động đó là tỷ lệ người mắc amidan quá phát đang gia tăng. Chính vì thế ngay từ khi chưa bị bệnh bạn hãy tìm hiểu và chú ý chăm sóc sức khỏe bản thân và gia đình để phòng chống bệnh.

Nếu bạn còn điều gì thắc mắc về bệnh viêm amidan quá phát hoặc các bệnh về đường hô hấp khác như: viêm họng cấp, viêm họng đặc hiệu…Hãy liên hệ đến số hotline (028) 7300 1608. Bạn sẽ có những kiến thức bổ ích để giúp cuộc sống khỏe mạnh hơn.