Thông tin cơ bản về viêm thanh quản

I. Viêm thanh quản là gì

  • Viêm thanh quản cấp là tình trạng niêm mạc sung huyết, dây thanh viêm, sưng, lớp dưới niêm mạc phù nề, xuất tiết, nhầy đặc đọng ở mép sau và dây thanh.
  • Bệnh hay gặp ở trẻ em, người cao tuổi do sức đề kháng kém hoặc những người làm nghề phải nói to, nói nhiều, nói liên tục.

II. Nguyên nhân

  • Do vi khuẩn/ký sinh trùng/virus gây tổn thương thanh quản
  • Các yếu tố thuận lợi:
  • Tiếp xúc với khói bụi, môi trường ô nhiễm, thay đổi thời tiết, thuốc lá, rượu bia, nước đá, ngồi điều hòa lâu, chất kích thích
  • Dịch từ mũi, họng, xoang bị viêm chảy xuống

III. Phân loại      

  • Viêm thanh quản cấp tính
  • Viêm thanh quản cấp xảy ra sau một đợt viêm mũi, xoang, họng cũng có khi bệnh xuất hiện ngay sau khi cảm lạnh với triệu chứng chính là khàn tiếng hay mất tiếng đột ngột. Ban đầu người bệnh thấy nhức đầu, mệt mỏi, sổ mũi, ngấy sốt sau đó đau họng, cảm giác nóng và khô hoặc rấm rứt như có dị vật trong cổ họng, kích thích ho. Tiếp đến giọng nói bị khàn, đôi khi khàn đặc, thậm chí mất tiếng. Nếu không được điều trị bệnh sẽ lan xuống gây viêm khí – phế quản.
  • Viêm thanh quản mạn tính
  • Viêm thanh quản mạn tính không có triệu chứng chức năng gì khác ngoại trừ khàn tiếng kéo dài không có xu hướng tự khỏi và phụ thuộc vào quá trình viêm thông thường không đặc hiệu, có nghĩa là không kể đến bệnh nhân lao thanh quản, giang mai, nấm thanh quản.
  • Nguyên nhân
  • Do phát âm: ca sĩ, giáo viên dễ bị viêm do thanh quản làm việc quá sức, phát âm không hợp với âm vực của mình.
  • Do đường hô hấp: hít phải hơi hoá chất, viêm mũi, viêm xoang mạn tính, uống rượu, hút thuốc.
  • Do thể địa: người bị bệnh gút, đái đường… có nhiều loại viêm thanh quản mạn tính nhưng có chung một triệu chứng là khàn tiếng.
  • Phân loại viêm thanh quản mạn
  • Viêm thanh quản mạn tính xuất tiết
  • Thông thường là hậu quả của viêm thanh quản cấp tính tái diễn nhiều lần và sau mỗi một đợt viêm cấp tính lại khàn tiếng tăng.
  • Tiếng nói không vang, bệnh nhân phải cố gắng mới nói to được và chóng mệt về sau tiếng nói rè và khàn, bệnh nhân luôn phải đằng hắng buổi sáng do tiết nhầy ở thanh quản nhiều, ngoài ra bệnh nhân hay có cảm giác ngứa, cay, khô rát trong thanh quản.
  • Tiết nhầy hay đọng ở điểm cố định ở 1/3 trước và 2/3 sau lúc bệnh nhân ho thì dịch nhầy đó sẽ rụng đi và tiếng nói được phục hồi trong trở lại.
  • Dây thanh cũng bị xung huyết ở mức độ nặng, hai dây thanh bị quá sản tròn như sợi dây thừng, niêm mạc mất bóng.
  • Các cơ căng hoặc cơ khép bị bán liệt.
  • Bệnh kéo dài rất lâu, lúc tăng, lúc giảm nhưng không nguy hiểm.
  • Viêm thanh quản quá phát
  • Viêm thanh quản quá phát mà người ta gọi là dày da voi có sự quá phát của biểu mô và lớp đệm dưới niêm mạc, tế bào trụ có lông chuyển biến thành tế bào lát.
  • Triệu chứng cơ năng
  • Gây khàn tiếng, đằng hắng, rát họng khi nói nhiều.
  • Khi soi thanh quản thấy bệnh tích.
  • Viêm thanh đai dày tỏa lan:
  • Thể này hay gặp loại thanh đai bị quá phát toàn bộ biến dạng tròn giống như sợi dây thừng màu đỏ.
  • Viêm thanh quản dày từng khoảng:
  • Trên dây thanh có những nốt sần đỏ, bờ dây thanh biến thành đường ngoằn ngoèo.
  • Viêm thanh quản nghề nghiệp
  • Những người sống bằng nghề phải nói nhiều: ca sĩ, dạy học…thường bị viêm thanh quản nghề nghiệp do làm việc quá độ hoặc nói gào suốt ngày, trong giai đoạn đầu bệnh nhân nói không to được, bệnh nhân ráng sức thì sẽ lạc gịọng chứ không to hơn được. Soi thấy thanh quản xung huyết, về sau bệnh diễn biến theo một trong hai thể sau:
  • Viêm thanh quản mạn tính quá phát.

Viêm thanh quản hạt: u xơ nhỏ mọc ở bờ tự do của dây thanh (hạt xơ dây thanh).

  • Viêm thanh quản teo

Viêm thanh quản teo thường xuất hiện sau một số bệnh ở mũi và xoang nhưng nguyên nhân chủ yếu là do trĩ mũi (ozen).

IV. Biểu hiện     

  • Thông thường, viêm thanh quản cấp xảy ra sau một đợt viêm mũi, xoang, họng cũng có khi bệnh xuất hiện ngay sau khi cảm lạnh với triệu chứng chính là khàn tiếng hay mất tiếng đột ngột.
  • Thời kỳ mới mắc người bệnh có biểu hiện là nhức đầu, mệt mỏi, sổ mũi, ngấy sốt sau đó đau họng, cảm giác nóng và khô hoặc rấm rứt như có dị vật trong cổ họng, kích thích ho. Tiếp đến giọng nói bị khàn, đôi khi khàn đặc, thậm chí mất tiếng. Nếu không được điều trị bệnh sẽ lan xuống gây viêm khí – phế quản.
  • Bệnh nhân có thể ho từng cơn, lúc đầu ho khan, sau đó ho có đờm nhày. Những triệu chứng trên của bệnh thường kéo dài trong vài ngày. Sau đó, các triệu chứng giảm dần, khoảng sau 7 ngày thì khỏi.
  • Tuy nhiên, cũng có thể chỉ khỏi cơn ho, sốt, chảy mũi nhưng khàn tiếng có thể kéo dài thêm một vài ngày nữa mới khỏi hẳn. Ở một vài trường hợp viêm thanh quản cấp do virut cúm, sởi… gây nên, ở trẻ nhỏ thường bệnh lan tiếp theo đường hô hấp gây viêm khí – phế quản, nặng hơn có thể gây nên viêm phổi.

V. Biến chứng

  • Nếu không điều trị triệt để, viêm thanh quản dễ gây viêm khí phế quản, tăng sản, tăng sừng hoá, bạch sản thanh quản (trạng thái tiền ung thư), thậm chí ung thư thanh quản.

VI. Điều trị cấp tính

  • Điều trị toàn thân dùng kháng sinh phòng bội nhiễm: nhóm b lac-tam như amoxilin, taxetil dạng viêm hoặc siro với liều theo cân nặng. Nếu dị ứng với nhóm kháng sinh này thường được thay thế bằng kháng sinh nhóm macrolid như davercine…
  • Có thể dùng thuốc chống viêm, giảm phù nề bằng liệu pháp corticoid (hít): solumedrol hoặc depersolone hoặc corticoid đường uống, chymotrypsine choay dạng viên nén ngậm dưới lưỡi hoặc uống phối hợp với các thuốc giảm ho, kháng histamin uống.
  • Thuốc ngậm tại chỗ cũng rất hữu ích trong viêm thanh quản, tuy nhiên thuốc sử dụng, liều dùng cũng như thời gian sử dụng phải theo chỉ định của thầy thuốc tránh những tai biến đáng tiếc có thể xảy ra.
  • Điều trị hỗ trợ viêm mũi họng bằng cách nhỏ mũi, xúc họng bằng dung dịch kiềm nhẹ. Khí dung mũi họng cùng với làm thuốc thanh quản thực hiện bởi các thầy thuốc chuyên khoa tai mũi họng. Bạn có thể xông các thứ lá thơm có kháng sinh thực vật bay hơi như lá cúc tần, lá chanh, lá bưởi, lá tre, lá sả… Chườm nóng trước cổ, súc miệng nhiều lần bằng nước chè mạn pha nóng. Thở không khí ấm trong mùa đông.
  • Sử dụng sản phẩm thảo dược, Đông Y tác động vào tận gôc rễ nguyên nhân gây bệnh như Pharysol (cơ chế Pharysol)

VII. Điều trị mạn tính

  • Viêm thanh quản mạn rất khó điều trị khỏi rõ rệt, hiện nay Tây Y có 2 phương pháp điều trị là điều trị nội khoa như xông hơi, khí dung, chấm thuốc, dùng kháng sinh, chống viêm và điều trị ngoại khoa thực hiện với soi treo – vi phẫu thanh quản lấy bỏ tổn thương, laser giúp việc thực hiện được chính xác và dễ dàng hơn.
  • Để hạn chế sự tái phát của bệnh bạn cần phải tránh các yếu tố nguy cơ như súc miệng, họng hàng ngày bằng nước muối sinh lý, hút thuốc lá, tránh làm việc ở những nơi nhiều bụi, hơi khí kích thích, giữ ấm cơ thể đặc biệt là họng, điều trị dứt điểm các bệnh viêm mũi, viêm xoang, .. hạn chế nói nhiều nói to, nói liên tục. Bồi bổ cơ thể tránh suy nhược cơ thể, nghi ngơi thư giãn
  • Nên sử dụng thêm các sản phẩm Đông Y thảo dược để giúp cải thiện các triệu chứng, hạn chế tái phát, tạo hiệu quả điều trị bền vững.

VIII. Đông Y điều trị        

  • Viêm thanh quản do phong hàn

Người bệnh ho nhiều, mắc đờm, đau hầu họng, tiếng nói thay đổi âm sắc, tịt mũi khó thở. Dùng 1 trong các bài sau:

  • Bài 1: hoàng kỳ 12g, cát căn 16g, tía tô 16g, kinh giới 16g, cây ngũ sắc 16g, lá xương sông 16g, tục đoạn 16g, quế lâm 6g, thiên niên kiện 10g, bạch chỉ 10g, cam thảo 12g, xuyên khung 12g. Sắc uống ngày 1 thang, chia làm 3 lần.
  • Bài 2: cát cánh 16g, huyền sâm 12g, phòng sâm 16g, đương quy 16g, ngũ vị 10g, mơ muối 10g, thiên niên kiện 10g, ba kích 12g, kinh giới 16g, ngải diệp 10g, rễ xương xông 16g, cam thảo 12g, sinh khương 4g. Sắc uống ngày 1 thang, chia làm 3 lần.
  • Viêm thanh quản do phong nhiệt

Người bệnh ho khan, đờm dính, khô họng, khô niêm mạc, khàn tiếng hoặc mất tiếng, đi tiểu ít, nước tiểu đỏ, phân thường táo. Hơi thở nóng, cơ thể mệt mỏi… Dùng một trong các bài sau:

  • Bài 1: bồ công anh 16g, mạch môn 16g, khởi tử 12g, cát căn 16g, thạch hộc 12g, ngân hoa 10g, liên kiều 12g, rau má 20g, ngũ vị 10g, thổ phục linh 20g, nam tục đoạn 20g, tang diệp 16g, cam thảo 12g, mạch môn 16g, sơn thù 10g. Sắc uống ngày 1 thang, chia làm 3 lần.
  • Bài 2: rau tần dày lá 16g, cát cánh 12g, hoàng kỳ 10g, xa tiền thảo 20g, ngân hoa 10g, thiên môn 12g, mạch môn 12g, bán hạ 10g, sinh khương 4g, cúc hoa 10g, huyền sâm 12g, xạ can 10g, cam thảo 12g, đại táo 5 quả. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần.
  • Một số bài thuốc dân gian điều trị bệnh
  • Bài 1: lấy 2 – 3 quả khế rửa sạch, thái lát bỏ vào cái ca. Lấy 2 – 3 thìa đường rải lên trên, đậy nắp. Sau 3 – 4 tiếng đồng hồ dưới đáy ca đã có một lớp nước được tạo thành. Rót nước này uống dần từng ít một. Bài này đơn giản, dễ làm và cho kết quả khá tốt.
  • Bài 2: đậu đen 12g sao cho bốc khói. Cho vào chai thủy tinh, rót rượu vào cho ngập thuốc, đậy nắp cho kín. Sau 7 ngày có thể dùng được (để lâu hơn càng tốt). Rót rượu thuốc uống dần ít một. Công dụng: trừ phong, chống viêm, lợi thanh khiếu. Dùng cho những trường hợp viêm hầu họng, viêm thanh quản, khàn, mất tiếng, đau họng, khó nuốt.

IX. Các thảo dược thường dùng

Xạ can, Bảy lá một hoa, Kim ngân hoa, Bồ công anh, Huyền sâm…

X. Dinh dưỡng

  • Nên:
  • Uống nhiều nước: Nước có tác dụng làm dịu cổ họng bị đau. Bởi nước và các chất lỏng có tác dụng giúp và giữ cổ họng của bạn được bôi trơn và ẩm ướt nên có thể nuốt dễ dàng hơn. Nước có tác dụng làm dịu cổ họng bị đau.
  • Thức ăn mềm: Khi bị viêm họng nên ăn các loại thức ăn mềm, các đồ ăn ở dạng lỏng có tác dụng làm giảm kích thích niêm mạc hỏng giúp giảm ho và đau họng. Các loại cháo và soup là lựa chọn thích hợp cho bệnh nhân viêm họng, đau họng. Các chuyên gia dinh dưỡng nói rằng ăn soup gà (loại bỏ da) có tác dụng làm giảm các tế bào gây viêm.
  • Mật ong: Được cho là một lựa chọn tốt cho người bị viêm họng, bởi nó có tác dụng làm dịu các mô bị kích thích, giảm những cơn ho. Người bị viêm họng có thể cho một thìa cà phê nhỏ mật ong vào họng ngậm khoảng 3-5 phút, hòa một chút mật ong với nước ấm để uống, hoặc hấp cách thủy mật ong với quất và lá húng chanh để ngậm hàng ngày.
  • Nên kiêng:
  • Thức ăn chiên xào có thể gây kích ứng cổ họng.
  • Trước hết cần tránh những thức ăn cứng, giòn: như các loại bánh quy, ngũ cốc khô, các loại hạt, rau sống, thức ăn chiên xào hoặc nướng như gà rán hay gà cốm và các loại thực phẩm nhiều gia vị, chẳng hạn như cà ri vì những thực phẩm này có thể gây kích ứng cổ họng, làm tăng tình trạng viêm đau.
  • Các loại trái cây như: cam, bưởi, chanh có thể làm gia tăng tình trạng đau họng do những loại trái cây này có hàm lượng axit cao.
  • Tránh ăn vặt và sử dụng các loại nước ngọt có đường vì nó có thể làm giảm khả năng miễn dịch.
  • Tránh xa các loại thực phẩm có thể gây dị ứng cổ họng như: lạc (đậu phộng, các đồ cay, hoặc thức ăn quá nóng sẽ khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.
  • Không nên sử dụng rượu và cafein vì cả hai chất này đều gây kích ứng khiến cổ họng đau hơn. Trong trường hợp bị viêm họng để giải quyết tình trạng viêm nhanh chóng thì ngoài việc dùng thuốc, kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý cũng cần phải vệ sinh răng miệng sạch sẽ.

XI. Phòng bệnh

  • Về chế độ sinh hoạt :
  • Người bệnh nên phân bổ thời gian nói hợp lý, có thể sử dụng các dụng cụ hỗ trợ như loa, micro. Không được nói to, nói nhiều, nói liên tục trong thời gian dài
  • Đeo khẩu trang khi đi ra đường, khi làm việc trong môi trường có nhiều bụi, hóa chất…
  • Không uống nước quá lạnh hay quá nóng
  • Không ăn các món ăn có chứa nhiều gia vị có tính kích thích như ớt, hạt tiêu…
  • Vệ sinh họng miệng hàng ngày bằng nước muối sinh lý
  • điều trị dứt điểm các bệnh về đường hô hấp và bệnh trào ngược dạ dày, đây cũng là một nguyên nhân gây viêm thanh quản phổ biến.
  • Về chế độ dinh dưỡng:
  • Người mắc viêm thanh quản nên uống nhiều nước, nước hoa quả, nước trà ấm
  • Bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng, các vitamin có lợi cho sức khỏe nhằm tăng sức đề kháng chống lại sự xâm nhập của virus, vi khuẩn…
  • Có thể ngậm hoặc uống chậm mật ong để giúp sát khuẩn họng, chống viêm, giúp hạn chế các bệnh về họng

Tin liên quan

Kết nối qua Zalo: +84949495058 để được tư vấn

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


Thắc mắc thường gặp