Viêm VA: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Hiểu biết về bệnh viêm VA là điều mà cha mẹ cần phải làm để giúp con yêu bảo vệ sức khỏe. Bởi bệnh này thường xảy ra ở trẻ nhỏ và ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của bé. Chính vì thế cha mẹ không nên chủ quan và tìm hiểu thật kỹ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh viêm VA để chăm sóc con yêu.

Viêm VA là bệnh gì ?

Viêm VA là tình trạng viêm nhiễm vùng VA và thường gặp ở trẻ nhỏ. VA là một tổ chức quan trọng trong vùng hầu họng được hình thành ngay từ trẻ mới sinh ra. Tổ chức này nằm trong cổ họng ngay sau phía mũi và chứa rất nhiều tế bào bạch cầu nhỏ. VA có nhiệm vụ nhận diện vi khuẩn để giúp tạo ra kháng thể cho cơ thể. Những kháng thể được tổ chức này tạo ra sẽ nhân rộng và tỏa đi khắp nơi trong cơ thể. Chỉ cần vi khuẩn tái xâm nhập vào cơ thể là sẽ bị tiêu diệt ngay.

Bình thường, VA chỉ dày chừng khoảng 4 – 5 mm, không gây cản trở đường hô hấp. Tuy nhiên khi phải tiếp xúc với quá nhiều vi khuẩn, virus thì tổ chức này sẽ bị viêm và quá phát. Điều này sẽ ảnh hưởng nhiều đến khả năng nói, chức năng nuốt của trẻ. Có hai giai đoạn bệnh viêm VA đó là viêm VA cấp tính và mãn tính.

Viêm VA có hai giai đoạn là cấp tính và mãn tính
Viêm VA có hai giai đoạn là cấp tính và mãn tính

Nguyên nhân của bệnh viêm VA

Viêm VA xảy ra ở trẻ em do rất nhiều nguyên nhân. Sau đây là một số nguyên nhân khách quan và chủ quan mà gây bệnh mà bạn có thể tham khảo:

Nguyên nhân khách quan khiến bạn bị bệnh vêm VA

Tìm hiểu nguyên nhân khách quan gây bệnh sẽ giúp bạn có thể phần nào hạn chế được khả năng nhiễm bệnh:

Sự tấn công của virus, vi khuẩn

Có rất nhiều loại virus, vi khuẩn sống trong vùng hầu họng có thể gây viêm VA. Cụ thể là có virus  Adenovirus, Myxovirus, Rhinovirus… và vi khuẩn tụ cầu vàng, liên cầu khuẩn tan huyết bêta nhóm A, Haemophilus Influenzae… Trên bề mặt của VA lại có nhiều ngách, dễ trở thành nơi trú ẩn và phát triển của những sinh vật ngoại lai này. Số lượng vi khuẩn, virus quá nhiều khiến bạch cầu ở VA không đủ sức kiểm soát hết tất cả vi khuẩn, virus thì chúng sẽ sinh sôi tại VA và gây viêm nhiễm.

Môi trường ô nhiễm

Ô nhiễm môi trường đang là một vấn đề nóng được bàn luận nhiều nhất hiện nay. Sống trong môi trường ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống mà còn tác động rất lớn đến sức khỏe con người. Cụ thể là hàng ngày con người sẽ phải hít một lượng lớn bụi mịn, các khí độc. Và bộ phận tiếp xúc đầu tiên và bị ảnh hưởng rất nhiều đó là vùng tai – mũi- họng. Những chất độc hại này sẽ khiến cho vùng hầu họng tổn thương tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển gây viêm VA ở trẻ em.

Môi trường ô nhiễm là một nguyên nhân gây bệnh viêm VA
Môi trường ô nhiễm là một nguyên nhân gây bệnh viêm VA

Thời tiết thay đổi thất thường

Thời tiết cũng là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của con người. Và chúng ta sẽ cảm thấy được sự tác động rõ rệt nhất vào thời điểm giao mùa. Sự biến đổi đột ngột sẽ khiến cơ thể con người khó thích ứng và làm hệ miễn dịch suy yếu. Thêm vào đó vào thời tiết lạnh và ẩm các vi khuẩn, virus cũng phát triển mạnh mẽ hơn. Rất có thể vì những nguyên nhân thời tiết mà trẻ bị viêm VA cấp.

Do nguyên nhân bệnh lý

Những trẻ mới mắc bệnh nhiễm trùng lây như cúm, sởi, ho gà… hay những bệnh về tai – mũi – họng cũng có nguy cơ viêm VA rất cao. Trong thời điểm trẻ bị những bệnh này cơ thể sẽ suy yếu. Thêm vào đó vi khuẩn, virus gây nên những bệnh này đang phát triển cao và nhanh chóng lây lan sang vùng VA gây viêm nhiễm.

Nguyên nhân chủ quan vô tình gây nên bệnh viêm VA

Còn có rất nhiều nguyên nhân chủ quan khiến trẻ bị viêm VA

Sức đề kháng yếu

Trẻ em có sức đề kháng yếu sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn phát triển mạnh hơn. Điều này thường gặp ở những trẻ sinh non, suy dinh dưỡng, trẻ thường xuyên bị mắc bệnh… Hiểu được nguyên nhân này cha mẹ nên có biện pháp tăng cường sức khỏe cho con yêu để chống lại bệnh tật.

Không vệ sinh răng miệng hoặc vệ sinh không sạch sẽ

Bạn có biết phần lớn các bệnh trong cơ thể đều xuất phát từ vùng răng miệng. Có rất nhiều loại vi khuẩn, virus ẩn chứa trong khoang miệng có thể gây ra những bệnh về hô hấp. Nếu không được làm sạch hoặc làm sạch không đúng cách hàng ngày thì sẽ kết hợp với các vụn thức ăn trở thành mảng bám ố vàng trên răng. Lâu dần các sinh vật ngoại lai này gây bệnh cho vùng răng miệng và các vùng liên quan trong đó có bệnh viêm VA ở trẻ em.

Vệ sinh răng miệng không sạch sẽ khiến vi khuẩn, virus gây bệnh phát triển
Vệ sinh răng miệng không sạch sẽ khiến vi khuẩn, virus gây bệnh phát triển

Triệu chứng của bệnh viêm VA

Triệu chứng biểu hiện ra bên ngoài của bệnh viêm VA rất dễ nhầm lẫn với những bệnh thông thường khác. Cha mẹ hãy tìm hiểu thật kỹ để nhận biết và điều trị cho con một cách chính xác:

 Dấu hiệu viêm VA ở giai đoạn cấp tính

+ Triệu chứng toàn thân: Trẻ sẽ có triệu chứng sốt cao đột ngột có thể lên đến 40 – 41 độ C. Ở trẻ sơ sinh sẽ có thêm những triệu chứng như: co thắt thanh môn, co giật. Ở những trẻ lớn hơn sẽ có những triệu chứng như co thắt thanh quản, đau tai. Đôi khi có phản ứng màng não nhưng diễn biến nhẹ hơn ở giai đoạn sơ sinh.

Nếu trẻ sơ sinh mắc bệnh này sẽ có hiện tượng ngạt mũi hoàn toàn dẫn đến việc trẻ phải thở bằng miệng. Mẹ sẽ nhận thấy bé có nhịp thở nhanh, không đều và có biểu hiện mệt mỏi, bỏ bú, bỏ ăn. Những triệu chứng xảy ra ở trẻ lớn hơn sẽ nhẹ hơn. Chẳng hạn như tình trạng nghẹt mũi sẽ giảm bớt, trẻ nói giọng mũi và khi ngủ có tiếng ngáy to.

Trẻ bị ngạt mũi phải thở bằng miệng
Trẻ bị ngạt mũi phải thở bằng miệng

+ Triệu chứng thực thể:

Triệu chứng thực thể nhận biết rõ nhất đó chính là hốc mũi của trẻ sẽ có đầy mũi nhầy. Chính vì thế không thể khám vòm họng của bé qua mũi trước. Điều này chỉ có thể thực hiện được ở trẻ lớn khi hút sạch mũi nhầy và đặt thuốc làm co niêm mạc mũi. Lúc đó sẽ nhìn thấy tổ chức VA ở nóc vòm phủ bởi lớp mũi nhầy.

Khi soi họng sẽ thấy niêm mạc đỏ và cũng được phủ một lớp nhầy màu trắng hoặc vàng phủ lên niêm mạc thành sau họng từ trên vòm chảy xuống.

Soi tai sẽ thấy màng nhĩ trở nên xám đục, hơi lõm vào bên trong. Đây là triệu chứng giúp dễ nhận diện bệnh viêm VA

Có thể sờ thấy hạch nhỏ ở góc hàm, rãnh cảnh.

 Dấu hiệu viêm VA ở giai đoạn mãn tính

Viêm VA mãn tính là tình trạng VA quá phát hoặc xơ hóa sau viêm nhiễm cấp tính nhiều lần.

+ Triệu chứng toàn thân: Tình trạng viêm nhiễm sẽ khiến trẻ hay sốt vặt, trẻ sẽ phát triển chậm so với lứa tuổi, kém nhanh nhẹn. Người gầy, da xanh do ăn uống kém. Trẻ đãng trí kém tập trung tư tưởng do tai nghe kém và não thiếu oxy do thiếu thở mãn tính. Việc thiếu tập trung cộng thêm với việc thể trạng yếu khiến kết quả học tập của trẻ kém.

Bị viêm VA mãn tính khiến trẻ bị đãng trí, kém tập trung
Bị viêm VA mãn tính khiến trẻ bị đãng trí, kém tập trung

Trẻ bị mắc viêm VA mãn tính cũng có những triệu chứng như:

  • Tình trạng ngạt mũi sẽ tăng dần lên theo mức độ bệnh, bé thường xuyên phải thở bằng miệng và nói giọng mũi kín.
  • Mũi của trẻ thường xuyên bị tiết dịch nhầy ra cửa mũi trước do bị viêm nhiễm thường xuyên.
  • Ho khan kéo dài khiến trẻ ngủ không yên giấc hoặc hay giật mình.
  • Tai hay bị viêm dẫn đến ảnh hưởng khả năng nghe.

+ Triệu chứng thực thể ở giai đoạn viêm VA mãn tính:

  • Khi nội soi mũi trước sẽ thấy chất nhầy phủ đầy, niêm mạc mũi phù nề. Nếu bệnh xuất hiện ở những trẻ lớn hơn thì bác sĩ sẽ tiến hành soi mũi sau thấy nóc vòm có khối sùi chiếm vòm mũi họng, che gần hết cửa mũi sau.
  • Sờ họng sẽ thấy khối sùi bằng đầu ngón tay trỏ. Khi nội soi họng sẽ thấy thành sau họng có nhiều khối lympho bị bao phủ bởi dịch nhầy từ mũi.
  • Khi khám tai sẽ thấy màng nhĩ bị sẹo hoặc lõm vào, toàn bộ màng nhĩ sung huyết.

Biến chứng, hậu quả của bệnh viêm VA

Viêm VA  nếu không được điều trị sẽ có những biến chứng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ mà còn đến cả sự phát triển của bé

Biến chứng gần của bệnh viêm VA

Viêm VA có thể gây một số biến chứng cho những vùng lân cận gây nhiều bệnh cho trẻ như:

+ Viêm mũi họng: Thể tích VA tăng lên do việc viêm nhiễm kéo dài sẽ khiến tình trạng ngạt mũi tăng lên. Nước mũi không thoát được sẽ giúp vi khuẩn phát triển gây viêm mũi.

+ Viêm tai giữa: Dịch nhầy từ mũi có thể chảy vào vòi nhĩ đem theo vi khuẩn và gây viêm nhiễm.

Viêm VA có thể biến chứng gần thành viêm tai giữa
Viêm VA có thể biến chứng gần thành viêm tai giữa

+ Viêm xoang: Khi dịch mũi ứ đọng lâu ngày thì vùng bị ảnh hưởng lớn nhất đó là các hốc xoang quanh xương mặt.

+ Viêm hạch gây áp xe thành sau họng trẻ nhỏ.

+ Viêm ổ mắt: Bệnh nhân cũng rất dễ bị một số bệnh về mắt như viêm màng tiếp hợp, viêm mi mắt, chảy nước mắt.

Biến chứng xa của bệnh viêm VA

Vi khuẩn cũng có thể lây lan nhanh chóng xuống các cơ quan khác xa vùng hầu họng và gây bệnh:

+ Viêm thanh quản và phế quản: Khi vi khuẩn, virus lây lan xuống đường hô hấp dưới sẽ gây viêm thanh quản và viêm phế quản. Cuộc sống của trẻ sẽ bị ảnh hưởng bởi những cơn khó thở đột ngột, dữ dội về đêm.

+ Viêm khớp hoặc viêm cầu thận cấp: Nếu tác nhân gây bệnh là vi khuẩn liên cầu nhỏ A thì chúng có thể đi theo đường máu và gây bệnh viêm khớp hoặc viêm cầu thận cho trẻ.

+ Viêm đường tiêu hóa: vi khuẩn, virus gây bệnh cũng có thể ảnh hưởng đến đường tiêu hóa của trẻ. Bệnh nhi sẽ có biểu hiện đau bụng đi ngoài ra nhầy và nước.

+ Viêm VA còn gây ảnh hưởng đến sự phát triển của cơ thể. Mặt của trẻ sẽ bị biến đổi như miệng há, răng vẩu, răng mọc lệch, môi trên bị kéo xếch, mắt mở tròn, người ngây ngô. Trẻ sẽ lớn lên với cơ thể bị biến dạng, lồng ngực dẹp và hẹp bề ngang. Phần lưng sẽ bị cong và gù, bụng ỏng đít teo. Trẻ luôn có biểu hiện mệt mỏi, lười biếng, kém tập trung, kém thông minh. Những điều này là do bệnh gây ra việc nghe kém và thở kém của trẻ. T

Cách chữa, phòng bệnh viêm VA

Viêm VA ở trẻ nhỏ nếu được phát hiện sớm sẽ được điều trị rất hiệu quả:

Cách điều trị bệnh viêm VA

Hiện nay có rất nhiều phương pháp Đông Y, Tây Y dùng để điều trị bệnh viêm VA ở trẻ nhỏ. Tùy tình trạng bệnh mà cha mẹ có thể áp dụng cho con của mình.

Điều trị bằng Tây Y

Khi chẩn đoán chính xác được bệnh bác sĩ sẽ dựa theo tình trạng bệnh mà đưa ra phác đồ điều trị phù hợp:

+ Điều trị viêm VA cấp tính:

Bệnh nhi bị viêm VA cấp tính sẽ được chỉ định điều trị tương tự như bệnh viêm mũi cấp tính tức là bác sĩ sẽ chỉ định hút mũi, nhỏ mũi để dễ thở hơn. Đồng thời dùng một số thuốc sát trùng nhẹ như ephedrin 1%, argyron 1% để hỗ trợ tiêu diệt vi khuẩn, virus gây bệnh.

Nhỏ mũi, hút mũi để làm sạch dịch nhầy trong khoang mũi
Nhỏ mũi, hút mũi để làm sạch dịch nhầy trong khoang mũi

Để loại bỏ dứt điểm các loại vi khuẩn bác sĩ sẽ cho chạy khí rung mũi bằng corticoid và kháng sinh. Trong trường hợp nặng và có biến chứng sẽ được dùng kháng sinh toàn thân.

 Ngoài ra bác sĩ còn cho người nhà những lời khuyên để nâng đỡ cơ thế trẻ để chống lại bệnh tật.

+ Điều trị viêm VA mãn tính

Nếu chẩn đoán trẻ bị mắc bệnh viêm VA mãn tính bác sĩ sẽ vẫn chỉ định dùng những liệu pháp trên để điều trị. Tuy nhiên trường hợp này cần phải có phác đồ điều trị tùy theo mức độ bệnh.

Và nếu tình trạng bệnh tái diễn nhiều lần, gây biến chứng, ảnh hưởng đến đường thở bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật nạo VA cho trẻ. Một số trường hợp chống chỉ định sử dụng phương pháp này sẽ được bác sĩ khuyến cáo với cha mẹ.

Điều trị bằng Đông Y

Ngoài phương pháp Tây Y trong giai đoạn cấp tính còn có một số bài thuốc Đông Y có thể dùng để điều trị bệnh viêm VA:

+ Tô bạc hà 7g, tân di hương 9g, hoàng bá 15g, hương bạch chỉ 10g. Đem tất cả sắc với 500ml nước đến khi cạn còn 300m là được. Thêm 500ml vào ấm và sắc cạn còn 200ml. Pha lẫn thuốc của 2 lần sắc trên và chia ra 2 lần uống trong ngày.

+ Thục địa 16g, cao Ban long 8g, hoài sơn 8g, mạch môn 8g, sơn thù 8g, ngũ vị 6g, đơn bì 6g, ngưu tất, 8g, trạch tả 4g, bạch phục linh 4g. Sắc với 600ml nước, cạn còn 300ml chế thuốc ra bình. Cho vào ấm thuốc 400ml nước, nấu cạn còn 200ml. Trộn nước thuốc của hai lần sắc và chia ra uống làm 2 lần trong ngày.

Ngoài những bài thuốc Đông Y trên cha mẹ cũng có thể áp dụng một số bài thuốc dân gian như dùng củ nghệ giã nhỏ, thêm nước và đường rồi chưng cách thủy cho bé uống. Hoặc gừng để nguyên vỏ, thái lát và hãm trong 10 phút. Sau đó lọc lấy nước và thêm 1 thìa mật ong hòa tan và uống.

Biện pháp phòng bệnh viêm VA

Với những thông tin trên có thể thấy bệnh viêm VA có thể gây những biến chứng hết sức nghiêm trọng. Vì thế cha mẹ nên có biện pháp phòng ngừa bệnh cho con:

+ Nâng cao sức đề kháng của trẻ bằng chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng.Có thể sử dụng thuốc bổ hoặc thuốc tăng cường miễn dịch đối với những trẻ có sức đề kháng yếu.

+ Vệ sinh răng miệng và thân thể cho trẻ nhỏ. Hướng dẫn trẻ lớn làm công tác vệ sinh đúng đắn nhất để phòng ngừa sự lây lan của virus, vi khuẩn.

+ Giữ ấm cho trẻ khi thời tiết trở lạnh nhất là vùng cổ, chân, tay.

Giữ ấm cho trẻ để phòng bệnh viêm VA

+ Khi có các bệnh viêm nhiễm mũi họng thì cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để điều trị dứt điểm.

Cha mẹ nào cũng muốn con cái có thể phát triển khỏe mạnh. Chính vì thế ngay từ bây giờ hãy tìm hiểu nhiều kiến thức về các loại bệnh chẳng hạn như viêm VA. Từ đó sẽ có cách chăm sóc trẻ tốt nhất

Nếu bạn còn điều gì thắc mắc về bệnh viêm VA hoặc các bệnh về đường hô hấp khác như: viêm họng cấp, viêm họng đặc hiệu…Hãy liên hệ đến số hotline (028) 7300 1608. Các chuyên gia chắc chắn sẽ giúp bạn có được những kiến thức vô cùng bổ ích.