Viêm họng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị triệt để

Viêm họng là một bệnh khá phổ biến, nhiều người gặp và cũng là căn bệnh dai dẳng khó điều trị nhất. Theo thống kê, hàng năm có hơn 40 triệu bệnh nhân viêm họng tới gặp bác sĩ, phần lớn là ở trẻ em và những người mắc bệnh từ 3-5 năm. Để hiểu và điều trị viêm họng hiệu quả, người bệnh cần phải nắm được những thông tin chính xác về bệnh.

Viêm họng là gì

Họng là nơi giao thoa giữa đường ăn và đường thở. Viêm họng tức là bị viêm nhiễm tại vùng họng có thể do virus hoặc vi khuẩn (nấm…) tạo nên.

Viêm họng có các triệu chứng rất rõ ràng: việc vùng họng bị đau hoặc ngứa, họng thường đỏ, khô và có cảm giác rát, nuốt nước miếng cảm thấy khó khăn.

viêm họng là gì

Phân loại

Viêm họng cấp tính

  • Viêm họng đỏ: thường do virus cúm, sởi hay phế cầu, liên cầu hoặc vi khuẩn khác sẵn có ở họng. Toàn bộ niêm mạc họng đỏ rực. Hai amiđan viêm to, trên bề mặt amiđan có chất nhầy trong, đôi khi có bựa trắng.
  • Viêm họng bựa trắng: Là viêm họng cấp tính nặng thường do liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A gây ra các biến chứng thấp tim, viêm cầu thận cấp, dễ gây tử vong nên cần được phát hiện và điều trị kịp thời. Hai amiđan to đỏ thẫm, bao phủ bởi lớp bựa màu trắng kem sau trở lên vàng xám, khi chùi đi không gây chảy máu.

Viêm họng Mạn tính

  • Viêm họng mạn: niêm mạc họng yếu, dễ tổn thương, tái phát quanh năm do không điều trị triệt để viêm họng cấp
  • Viêm họng hạt: hình thành do bị viêm mạn tính lâu ngày, tạo thành các hạt ở họng. Các hạt này gây vướng, ngứa họng khiến người bệnh ho nhiều, đau rát, sức khỏe suy kiệt.
  • Viêm họng teo: hình thành do bị viêm họng hạt lâu ngày. Niêm mạc họng teo đi, trơn nhẵn khiến cảm giác đau, sưng, ngứa rát họng xuất hiện hàng ngày, ho, khạc nhổ liên tục, cơ thể suy yếu, mệt mỏi.
Nguyên nhân gây viêm họng có thể đến từ rượu bia, thuốc lá
Nguyên nhân gây viêm họng có thể đến từ rượu bia, thuốc lá

Nguyên nhân

Viêm các vùng gần họng, virus ở các vùng đó cũng tấn công họng:

  • Viêm mũi mạn tính, viêm xoang.
  • Viêm amidan mạn tính và nhiễm trùng răng lợi.

Vi khuẩn, virus xâm nhập:

  • Họng bị tổn thương: Công việc phải nói nhiều gây tổn thương vùng họng (Sale, giáo viên), virus dễ xâm nhập.
  • Bị viêm họng do môi trường ô nhiễm: người sử dụng thuốc lá nhiều, uống rượu bia nhiều, ăn nhiều thức ăn cay nóng hoặc sống trong môi trường phải tiếp xúc nhiều với khói thuốc lá, môi trường bẩn hoặc các chất kích thích của khói công nghiệp cũng gây ra viêm họng.
  • Bị viêm họng do lây nhiễm từ người khác: Công việc phải giao tiếp với nhiều người (Người làm kinh doanh, bán hàng,…) dễ bị viêm họng.
  • Ngoài 3 nguyên nhân đã nêu ở trên, vì một số lý do nào đó, khi chúng ta thở bằng miệng, vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh cũng có thể gây ra viêm họng mãn tính. Không khí thở trực tiếp vào miệng không qua mũi sẽ không được lọc sạch bụi bẩn đồng thời không được làm ấm, làm ẩm nên rất dễ gây ra nhiễm khuẩn họng gây viêm họng mãn tính.
Viêm họng có thể lây từ người này qua người khác
Viêm họng có thể lây từ người này qua người khác

Các triệu chứng

Muốn điều trị bệnh được nhanh chóng và dứt điểm, bạn cần nhận diện đúng bệnh để việc điều trị được dễ dàng hơn. Viêm họng với các dấu hiệu đặc trưng gồm:

  • Đau họng kéo dài, khi há to miệng để quan sát sẽ thấy họng đỏ tấy và sưng lên.
  • Khó khăn trong việc nuốt, thở
  • Sốt thường xuyên hơn.
  • Sưng các hạch bạch huyết dưới hàm hoặc sau tai.
  • Nhức đầu và đôi khi có cảm giác buồn nôn

Viêm họng cấp tính thường gây sốt cao, nhức đầu, cơ thể suy kiệt, các biểu hiện chung ồ ạt, mạnh mẽ hơn viêm họng mạn tính. Ngoài ra, hai amidan thường sưng to, trên bề mặt có chất nhầy trong, có khi có bựa trắng, hạch cổ bị sưng.

Viêm họng cấp do virut cúm thì các triệu chứng thậm chí còn nặng nề hơn. Viêm họng do nấm thì thường có những đám trắng tại bề mặt họng, niêm mạc họng đỏ nhưng không loét, ho đờm trắng đục => vàng xanh…

Việc chẩn đoán bệnh rất quan trọng vì nếu phát hiện sớm và điều trị bằng kháng sinh sẽ làm giảm sự phát triển của vi khuẩn và các triệu chứng viêm họng, làm giảm trường hợp bệnh tái phát và nguy cơ lây truyền cho người khác cũng như hạn chế các biến chứng nguy hiểm khác

Biến chứng

Đa số người bệnh chủ quan với viêm họng do thấy rằng: Viêm họng chỉ gây ngứa, rát, vướng, sưng họng, ho nhiều, người bệnh chưa đến mức kiệt quệ về sức khỏe nên thường rất chủ quan với căn bệnh này. Thực tế đã chứng minh, càng chủ quan với căn bệnh này thì lại càng phải chịu nhiều ảnh hưởng do chúng gây ra:

Giảm chất lượng công việc, cuộc sống:

Khiến người bệnh đau khi ăn uống, mất tự tin khi nói chuyện, gây e ngại cho người đối diện trong giao tiếp làm giảm chất lượng công việc

Gây biến chứng nguy hiểm gây hao tổn tiền bạc, thời gian để phục hồi

  • Viêm họng cấp tính ngoài gây đau rát sưng họng, ho nhiều, đau khi ăn uống nói chuyện còn gây sốt cao. Nếu không xử lý kịp thời có thể gây mất nước nặng, co giật, mê sảng, bất tỉnh. Viêm họng do liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A có thể dẫn đến thấp tim, viêm cầu thận cấp, tử vong nên cần được phát hiện và điều trị sớm
  • Gây viêm họng mạn tính: tái phát viêm họng thường xuyên, họng sưng đau, ngứa rát, ho dai dẳng, nặng hơn biến chứng thành viêm họng hạt, viêm họng teo gây tốn nhiều tiền của nhưng bệnh khó dứt.
Bệnh viêm họng có thể khiến bạn mất nhiều thời gian tới bệnh viện
Bệnh viêm họng có thể khiến bạn mất nhiều thời gian tới bệnh viện

Phòng ngừa

Để hạn chế tối đa bị viêm họng, mọi người nên thực hiện đầu đủ những biện pháp dưới đây:

  • Hạn chế tiếp xúc với các yếu tố dễ gây tổn thương cho niêm mạc họng như khói bụi, nước đá, rượu bia…
  • Mùa hè tránh dùng điều hòa ở nhiệt độ thấp quá lâu. Mùa đông cần giữ ấm cơ thể đặc biệt là vùng họng
  • Uống nhiều nước, ăn thức ăn mềm, giàu dinh dưỡng, hạn chế đồ ăn cay nóng
  • Điều trị triệt để các bệnh lý viêm mũi, viêm xoang, viêm miệng, viêm tai…để tránh dịch chứa vi khuẩn, virus, nấm chảy xuống làm họng bị viêm liên tục
  • Vệ sinh sạch miệng, họng, mũi bằng nước muối sinh lý hàng ngày

Cách chữa

Dùng thuốc kháng sinh điều trị viêm họng tại nhà

Giải pháp điều trị được sử dụng nhiều nhất là các loại thuốc kháng sinh, trong đó, các loại kháng sinh được dùng để điều trị bao gồm:

  • Kháng sinh Penicillin V: Đường uống và là loại kháng sinh được dùng nhiều để chỉ định cho hầu hết các trường hợp điều trị viêm họng (1).
  • Thuốc Amoxicillin: Có khả năng thay thế penicillin, nhưng loại thuốc này có thể dùng được khi ăn (2).
  • Penicillin G benzathin A: Dạng tiêm bắp có thể được dùng để thay thế cho các bệnh nhân không dùng được penicillin dạng uống hoặc không có khả năng để hoàn thành quá trình uống thuốc trong 10 ngày (3).
  • Erythromycin ethyl succinat: Là loại thuốc thay thế, phù hợp với những ai bị dị ứng với penicillin (4).

Kháng sinh điều trị viêm họng được dùng trong 10 ngày và bạn phải uống đúng và đủ liều, không nên làm dụng nếu muốn bệnh khỏi dứt điểm. Cũng như giảm thiểu các nguy cơ phát triển bệnh sốt thấp khớp và bệnh thận.

Và để điều trị viêm họng hiệu quả nhất, trong quá trình uống thuốc, bạn phải kết hợp với việc vệ sinh răng miệng sạch sẽ bằng cách súc miệng hàng ngày! Đồng thời, chú ý rằng:

  • Không tùy tiện dùng bất cứ loại thuốc kháng sinh nào khi chưa có chỉ định của các bác sĩ, đặc biệt là với các đối tượng nhạy cảm là phụ nữ có thai, trẻ nhỏ và người cao tuổi. Vì vậy, nên đi khám bác sĩ để nhận biết được nguyên nhân gây bệnh trước, sau đó mới đưa ra phác đồ điều trị hợp lý.
  • Điều trị đúng liều, đúng lượng, tránh trường hợp tái phát và gây các biến chứng nguy hiểm như: thấp khớp, viêm tim, viêm xoang, viêm thanh quản…

Các bài thuốc Đông Y

Viêm họng theo Đông Y là do nhiệt độc tích tụ ở phế gây tổn thương họng. Vì thế, để điều trị triệt để, Đông Y sử dụng các vị thuốc có tác dụng thanh nhiệt, tả hỏa. Các vị thuốc kết hợp với nhau hài hòa để tạo ra tác dụng bền vững, hạn chế tái phát.

Các bài thuốc được lưu truyền lâu đời:

  • Bài 1: Huyền sâm 12g, Tía tô 16g, Kinh giới 16g, Trần bì 10g, Cam thảo 10g, Đinh lăng 20g. Sắc uống ngày 1 thang.
  • Bài 2: Phòng phong 12g, Kinh giới 16g, Xạ can 10g, Cát cánh 12g, Tế tân 6g, Ngân hoa 10g, Tang diệp 16g, quế 6g, Thiên niên kiện 10g, Cam thảo 10g. Sắc uống ngày 1 thang, sắc 3 lần uống 3 lần.
  • Bài 3: Ngân hoa 10g, Liên kiều 12g, Bồ công anh 16g, Cát cánh 12g, Mạch môn 16g, Tô diệp 16g, Trần bì 10g, Phòng sâm 12g, Hoàng bá 12g, Sinh khương 4g, Cam thảo 10g. Sắc uống ngày 1 thang, sắc 3 lần uống 3 lần.
  • Bài 4: Huyền sâm 12g, Sài đất 12g, Thổ phục linh 12g; Cam thảo 6g.

Tất cả các vị thuốc rửa sạch, cho vào ấm đổ 500ml nước sắc nhỏ lửa còn 200ml nước, chia 3 lần uống trong ngày. Uống thuốc còn ấm, dùng 1 tuần

Có nhiều bài thuốc dân gian giúp trị bệnh viêm họng
Có nhiều bài thuốc dân gian giúp trị bệnh viêm họng

Pharysol bài thuốc Đông Y

Cùng với các bài thuốc Đông y giúp điều trị viêm họng lưu truyền hàng ngàn năm, năm 2010, trên cơ sở kế thừa chọn lọc và tối ưu hóa cơ chế điều trị của Đông Y kết hợp với kiến thức, công nghệ tiên tiến của Mỹ, Ts.Bs.Hoàng Xuân Ba (Giám đốc trung tâm điều trị bệnh mạn tính California Mỹ) đã cho ra đời bài thuốc dành riêng cho người mắc viêm họng cấp và mạn tính.

Sự ưu việt, độc đáo trong sự kết hợp 5 thảo dược gồm Xạ can, Kim ngân hoa, Bồ công anh, bảy lá một hoa, Huyền sâm:

  • Thanh nhiệt, tả hỏa giúp tiêu diệt rễ nguyên nhân gây viêm họng
    • Xạ can: thanh nhiệt giải độc, khu đờm lợi yết, trị các chứng hầu họng sưng đau, đàm thịnh ho suyễn…
    • Bảy lá một hoa: thanh nhiệt giải độc, điều trị ho lâu ngày, hen suyễn
  • Chống viêm, tăng cường sự hồi phục niêm mạc họng
    • Bồ công anh còn gọi là Rau bồ cóc, Diếp dại, tên khoa học là Lactuca indica, họ Cúc (Asteraceae). Thành phần chính gồm Flavonoid, chất nhựa. Theo y học cổ truyền, Bồ công anh có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tiêu viêm tán kết
  • Ức chế sự phát triển của vi khuẩn, virus gây hại giúp giảm nhanh các triệu chứng ngứa rát, sưng đau họng, ho nhiều
    • Kim ngân hoa: thanh nhiệt, giải độc, tán phong nhiệt kháng khuẩn, chống viêm…
    • Huyền sâm: tả hỏa giải độc, dưỡng âm sinh tân, kháng khuẩn điều trị các chứng bệnh có sốt, viêm họng, viêm amidan cấp và mạn, viêm phế quản mạn tính

Các phương pháp dân gian

1. Chanh đào ngâm mật ong, cách chữa viêm họng đặc trị theo phương pháp dân gian

Đây chính là cách chữa viêm họng phổ biến được nhiều mẹ tin tưởng áp dụng và mang lại hiệu quả rất cao. Vừa tăng cường sức đề kháng vừa ngăn ngừa và trị dứt điểm bệnh nhanh chóng.

Bạn chuẩn bị khoảng 20 quả chanh tươi, đem rửa sạch rồi thái thành từng lát mỏng. Lựa chọn bình thủy tinh sạch, khô ráo, rồi bắt đầu cho 1 lớp chanh đến 1 lớp đường phèn cho đến khi đầy hũ. Cuối cùng, bạn dùng mật ong đổ vào đến khi ngập các hỗn hợp.

Bảo quản ở nơi khô ráo, sau 3 tháng bạn đã có thể dùng hỗn hợp này như một loại siro trị ho, viêm họng rất tốt. Chanh lúc này không còn vị đắng nữa, mà có vị ô mai, nếu trẻ có thể dùng được sẽ tăng thêm hiệu quả trị bệnh.

2. Cách chữa viêm họng bằng hỗn hợp lá diếp cá, cháo và đường

Giải độc, thanh nhiệt, diệt khuẩn, tiêu trừ phù thủng, lợi tiểu, viêm khí quản mãn tính… đều có thể sử dụng hỗn hợp này để đánh tan hiệu quả.

Bạn chuẩn bị 100gr gạo tẻ cùng 25gr rau diếp cá rửa sạch và sắc lấy nước. Dùng chính nước này nấu cháo bằng gạo tẻ và sau đó thêm lượng đường trắng vừa đủ thì bạn có thể cho trẻ dùng được. Với cách chữa viêm họng bằng thuốc nam này, bệnh viêm họng sẽ được chữa khỏi hoàn toàn sau 3-5 ngày.

3. Cách chữa viêm họng nước muối pha loãng và trà gừng

Vào mỗi buổi sáng và tối, bạn nên thực hiện cách làm này để giúp làm sạch cổ họng, tiêu diệt vi khuẩn và ngăn ngừa chúng phát triển khiến bệnh nặng hơn.

Bạn dùng muối tinh khiết cho vào 1 cốc nước ấm và súc miệng đều đặn trong 5 phút. Cách này cũng chữa được hôi miệng hoàn toàn hữu hiệu.

Tiếp đến, bạn đem gừng rửa sạch rồi thái thành từng lát mỏng, đem đun với nước sôi. Chính tính ấm nóng và vị cây của gừng sẽ giúp cổ họng bạn ngừa viêm nhiễm, đồng thời giữ ấm cổ tự nhiên.

4. Cách chữa viêm họng bằng tỏi

Một mẹo dân gian nữa trị viêm họng không thể không nói tới đó chính là tỏi củ. Vì trong tỏi có chứa allicin, một kháng sinh rất mạnh, giúp tiêu diệt virút và vi khuẩn. Vì thế khi dùng tỏi chữa viêm họng sẽ theo cơ chế diệt khuẩn và làm dịu họng đẩy lùi bệnh trong thời gian ngắn.

Cách dùng: Bạn có thể ngậm một tép tỏi sống trong miệng khoảng 5- 10 phút, hoặc bạn cũng có thể cắn nát nhánh tỏi ra và nuốt nước các này sẽ giúp diệt khuẩn trực tiếp tại vùng bị viêm, giúp kháng viêm trị bệnh rất tốt. Ngoài ra bạn cũng có thể đập một số nhánh tỏi rồi cho vào một chiếc nồi nhỏ, thêm vào đó một ít nước và chút mật ong vào và đun sôi hỗn hợp này thành một hỗn hợp sánh mịn rồi lấy ra để nguội, dùng dần trong ngày và chỉ sau một thời gian ngắn sẽ giúp khỏi bệnh.

5. Cách chữa viêm họng dân gian nhờ lá húng chanh tươi và đường phèn

Bạn cần chuẩn bị 50gr lá húng chanh tươi cùng 2 thìa đường phèn. Đầu tiên, bạn đem rửa sạch lá và giã thật nhuyễn rồi trộn thật đều với đường phèn. Đem hỗn hợp này hấp cách thủy trong 15 phút rồi để nguội, chắt lấy phần nước cốt.

Bạn nên uống từng ngụm nhỏ và nuốt từ từ mới phát huy được khả năng giảm ho, trị viêm họng. Liên tục dùng trong 2 lần/ngày, sau 3 ngày bạn sẽ thấy bệnh khỏi hẳn. Nếu trường hợp bệnh nặng hơn thì sẽ dùng lâu hơn.

Chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi

Người mắc bệnh viêm họng thì niêm mạc họng đã bị tổn thương sẵn. Vì thế:

Nên:

  • Ăn thức ăn mềm, nhuyễn, dễ nuốt
  • Uống nhiều nước
  • Bổ sung các loại trái cây, rau củ giàu vitamin A và C
  • Nghỉ ngơi, giữ ấm cơ thể, nhất là cổ, ngực, gan bàn chân
  • Nên tắm bằng nước ấm trong phòng kín gió, tắm xong phải lau người thật khô rồi mặc quần áo sạch.
  • Cần vệ sinh họng, miệng như đánh răng sau khi ăn, trước và sau khi ngủ dậy. Nên súc họng bằng nước muối sinh lý hằng ngày.

Không nên:

  • Ăn món cay: các món có chứa ớt, hạt tiêu…khiến họng sưng đau, nóng rát, khô họng hơn
  • Ăn món nướng, chiên như thịt nướng, thịt xiên, gà rán, tôm chiên, cá rán…khá cứng nên tuy đã được nhai kỹ nhưng vẫn có thể gây tổn thương niêm mạc họng làm người bệnh đau đớn, giảm khả năng phục hồi
  • Ăn các món qúa đặc như súp khoai, các loại sốt có bột đao khi ăn sẽ khó qua họng nhanh, khó nuốt, thức ăn tồn dư bám vào bề mặt họng gây ho nhiều
  • Uống thức rượu, bia, chất kích thích: gây cảm giác nóng rát làm niêm mạc họng tổn thương nặng hơn.
  • Ăn thức ăn cứng, giòn: như các loại bánh quy, ngũ cốc khô, các loại hạt, các loại thực phẩm nhiều gia vị, dễ gây kích ứng cổ họng, làm tăng tình trạng viêm đau.
  • Khi có chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng kết hợp với việc tuân thủ đúng theo cách điều trị thì bệnh sẽ lui nhanh hơn.

Tư vấn miễn phí

Trường hợp bạn cần D.sĩ tư vấn miễn phí bệnh viêm họng xin vui lòng liên hệ với chúng tôi:

Hãy gọi tới Hotline D.sĩ tư vấn (028) 7300 1608 các D.sĩ chuyên môn cao, tận tâm sẽ tư vấn giúp bạn cách khắc phục Viêm Họng, Viêm Amidan mãn tính hiệu nghiệm nhanh và bền vững.

Hoặc Kết nối tư vấn qua Zalo: 094 949 5058.

vừa đặt hàng